مدل های آموزش تطبیقی در کشورهای مختلف و تاثیر آن بر ارتقای عملکرد معلمان: یک مطالعه تطبیقی

پژوهش حاضر با هدف شناسایی و تحلیل مدل های آموزش تطبیقی در کشورهای مختلف و بررسی تاثیر آنها بر ارتقای عملکرد معلمان انجام شده است. آموزش تطبیقی به عنوان رویکردی که مسیر یادگیری را بر اساس نیازها، توانمندی ها و سبک یادگیری هر معلم شخصی سازی می کند، در کشورهای پیشرو به اشکال مختلف پیاده سازی شده است (وثوقی و شریفی، ۱۴۰۱). این پژوهش با روش تطبیقی کیفی و با استفاده از الگوی چهارمرحله ای جرج بردی (توصیف، تفسیر، همجواری و مقایسه) اجرا شد. داده ها از تحلیل اسنادی برنامه های توسعه حرفه ای معلمان در پنج کشور ایالات متحده آمریکا، استرالیا، سنگاپور، فنلاند و کره جنوبی، گزارش های OECD و یونسکو، مقالات علمی و مصاحبه با ۱۸ متخصص توسعه حرفه ای معلمان گردآوری گردید. یافته ها به شناسایی چهار مدل اصلی آموزش تطبیقی معلمان منجر شد: مدل اول: «کوچینگ تطبیقی داده محور» (ایالات متحده) که بر «مشاهده کلاسی نظام مند»، «تحلیل داده های دانش آموزان» و «بازخورد فردی شده» استوار است. مدل دوم: «یادگیری میکرو و مبتنی بر شایستگی» (استرالیا) که بر «واحدهای یادگیری کوتاه»، «ارزیابی شایستگی محور» و «مسیرهای انعطاف پذیر» تاکید دارد. مدل سوم: «جوامع یادگیری حرفه ای تطبیقی» (سنگاپور) که «همکاری همتایان»، «درس پژوهی» و «چرخش شغلی» را با «فناوری تطبیقی» تلفیق کرده است. مدل چهارم: «خودراهبری حرفه ای با پشتیبانی فناوری» (فنلاند) که بر «اعتماد به معلم»، «خودارزیابی» و «برنامه رشد فردی» تاکید دارد. تحلیل تطبیقی نشان داد که تمام مدل ها بر پنج اصل مشترک «شخصی سازی»، «داده محوری»، «یادگیری در عمل»، «بازخورد مستمر» و «همکاری حرفه ای» استوارند. همچنین مشخص شد که کشورهای موفق، «توسعه حرفه ای تطبیقی» را نه یک «برنامه جانبی»، بلکه «بخشی از فرهنگ مدرسه» و «مسئولیت حرفه ای معلم» تعریف کرده اند. اندازه اثر این مدل ها بر عملکرد معلمان بین ۰/۳۵ تا ۰/۶۰ گزارش شده است. در نهایت، چارچوبی تلفیقی برای طراحی مدل بومی آموزش تطبیقی معلمان در ایران ارائه گردید.

کلیدواژه ها:

آموزش تطبیقی ، مدل های توسعه حرفه ای ، عملکرد معلمان ، مطالعه تطبیقی ، کوچینگ ، یادگیری شخصی سازی شده