سامانه های مدیریت یادگیری و پیشرفت تحصیلی: فرصت ها، چالش ها و راهبردهای پیاده سازی در مدارس

پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش سامانه های مدیریت یادگیری (LMS) در پیشرفت تحصیلی دانش آموزان و تحلیل فرصت ها، چالش ها و راهبردهای پیاده سازی آنها در مدارس انجام شده است. سامانه های مدیریت یادگیری به عنوان پلتفرم های نرم افزاری جامع که امکان ارائه، مدیریت، پیگیری و ارزشیابی فرآیند یادگیری را در بستر دیجیتال فراهم می کنند، به یکی از ارکان اصلی آموزش در عصر دیجیتال تبدیل شده اند (موسوی و همکاران، ۱۴۰۱). این پژوهش با رویکرد آمیخته اکتشافی در سه فاز اجرا شد. در فاز کیفی، با ۱۸ متخصص فناوری آموزشی، معلمان و مدیران مدارس پیشرو مصاحبه عمیق انجام شد و با روش تحلیل مضمون، ابعاد و مولفه های اثربخشی LMS شناسایی گردید. در فاز کمی، پرسشنامه محقق ساخته روی ۴۵۰ معلم و ۶۰۰ دانش آموز از ۴۰ مدرسه که از LMS استفاده می کردند، اجرا شد. روایی با تحلیل عاملی تاییدی (CFI=۰/۹۳) و پایایی با آلفای کرونباخ (۰/۹۰) تایید گردید. در فاز سوم، داده های عملکرد تحصیلی ۱۲۰۰ دانش آموز در دو گروه استفاده کننده و غیراستفاده کننده از LMS مقایسه شد. یافته ها نشان داد که LMS از هفت مسیر اصلی بر پیشرفت تحصیلی تاثیر می گذارد: «دسترسی آسان به محتوای سازمان یافته»، «شخصی سازی مسیر یادگیری»، «ارزشیابی مستمر و بازخورد فوری»، «افزایش تعامل و همکاری»، «پیگیری و پایش پیشرفت»، «مشارکت والدین» و «بهینه سازی زمان معلم». نتایج تحلیل کوواریانس نشان داد که میانگین نمرات دانش آموزان استفاده کننده از LMS (با کنترل نمرات قبلی) ۱۴٪ بالاتر از گروه غیراستفاده کننده است (d=۰/۴۲). همچنین ۷۲٪ معلمان گزارش کردند که LMS «کیفیت بازخورد» آنها را بهبود بخشیده و ۶۵٪ مدیران اعلام کردند که «تصمیم گیری مبتنی بر داده» در مدرسه افزایش یافته است. با این حال، چالش هایی نظیر «ضعف زیرساخت فنی»، «هزینه بالای پیاده سازی و نگهداری»، «مقاومت معلمان»، «فقدان محتوای استاندارد» و «مسائل امنیتی و حریم خصوصی» نیز شناسایی شد. در نهایت، چارچوبی راهبردی برای پیاده سازی موفق LMS در مدارس ایران ارائه گردید.

کلیدواژه ها:

سامانه مدیریت یادگیری ، پیشرفت تحصیلی ، یادگیری الکترونیکی ، ارزشیابی مستمر ، شخصی سازی آموزش