راهکارهای کاهش «شکاف یادگیری» با تاکید بر تقویت پایه های تحصیلی (خواندن، نوشتن، ریاضی)

پژوهش حاضر با هدف شناسایی راهکارهای کاهش شکاف یادگیری با تاکید بر تقویت پایه های تحصیلی خواندن، نوشتن و ریاضی در دوره ابتدایی انجام شده است. شکاف یادگیری به فاصله میان عملکرد مورد انتظار و عملکرد واقعی دانش آموزان در مهارت های پایه اطلاق می شود که تداوم آن به افت تحصیلی، ترک تحصیل و نابرابری های آموزشی منجر می گردد (کریمی و همکاران، ۱۴۰۱). این پژوهش با رویکرد آمیخته اکتشافی در دو فاز اجرا شد. در فاز کیفی، ۲۴ مصاحبه عمیق با معلمان باتجربه ابتدایی، کارشناسان آموزشی و متخصصان برنامه درسی انجام و با روش تحلیل مضمون، ۸۷ کد اولیه، ۲۳ مضمون فرعی و ۶ مضمون اصلی شناسایی گردید. در فاز کمی، پرسشنامه محقق ساخته روی ۴۲۰ معلم ابتدایی از شش استان اجرا شد. روایی با تحلیل عاملی تاییدی (CFI=۰/۹۴, RMSEA=۰/۰۴) و پایایی با آلفای کرونباخ (۰/۹۲) تایید گردید. یافته ها نشان داد که راهکارهای کاهش شکاف یادگیری در شش دسته اصلی شامل «تشخیص زودهنگام و مداخله به موقع»، «آموزش ترمیمی و جبرانی هدفمند»، «شخصی سازی یادگیری و تدریس تمایزیافته»، «مشارکت فعال خانواده»، «ایجاد محیط یادگیری حمایتی و انگیزشی» و «توانمندسازی معلمان در آموزش مهارت های پایه» طبقه بندی می شوند (Slavin et al., ۲۰۲۰). تحلیل کمی نشان داد که «تشخیص زودهنگام» و «آموزش ترمیمی هدفمند» قوی ترین عوامل پیش بینی کننده کاهش شکاف هستند. همچنین ۶۸ درصد معلمان اذعان داشتند که برنامه مدونی برای شناسایی و جبران شکاف یادگیری در مدرسه خود ندارند. نتایج بر ضرورت رویکردی نظام مند، داده محور و چندلایه به کاهش شکاف یادگیری تاکید دارد.

کلیدواژه ها:

شکاف یادگیری ، مهارت های پایه تحصیلی ، آموزش ترمیمی ، مداخله زودهنگام ، تدریس تمایزیافته