تاثیر «مدرسه محوری» و مشارکت موثر اولیا در پیشرفت تحصیلی و تربیتی دانش آموزان

پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر مدرسه محوری و مشارکت موثر اولیا بر پیشرفت تحصیلی و تربیتی دانش آموزان انجام شده است. مدرسه محوری به عنوان رویکردی که اختیار تصمیم گیری، منابع و مسئولیت را به سطح مدرسه تفویض می کند، در کنار مشارکت فعال و معنادار والدین، دو بال قدرتمند برای ارتقای کیفیت آموزش و پرورش محسوب می شوند (علاقه بند، ۱۳۹۹). این پژوهش با روش همبستگی-پیمایشی و با مشارکت ۴۸۰ معلم، ۲۴۰ مدیر مدرسه و ۶۰۰ نفر از اولیای دانش آموزان از ۶۰ مدرسه ابتدایی و متوسطه اول در شش استان کشور اجرا شد. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه مدرسه محوری (با ابعاد خودگردانی، مشارکت پذیری، شفافیت و پاسخگویی)، پرسشنامه مشارکت اولیا (با ابعاد مشارکت در یادگیری، مشارکت در تصمیم گیری، ارتباط با مدرسه و داوطلبی) و چک لیست شاخص های پیشرفت تحصیلی و تربیتی بود. روایی با تحلیل عاملی تاییدی (CFI>۰/۹۲) و پایایی با آلفای کرونباخ (۰/۸۷ تا ۰/۹۳) تایید شد. نتایج تحلیل معادلات ساختاری نشان داد که مدرسه محوری با ضریب مسیر ۰/۴۵ بر پیشرفت تحصیلی و ۰/۳۸ بر پیشرفت تربیتی تاثیر مستقیم دارد. مشارکت اولیا نیز با ضریب ۰/۴۱ بر پیشرفت تحصیلی و ۰/۴۷ بر پیشرفت تربیتی موثر است. همچنین مدرسه محوری با ضریب ۰/۵۲ به طور معناداری سطح مشارکت اولیا را افزایش می دهد و از این مسیر نیز به طور غیرمستقیم بر پیشرفت تاثیر می گذارد. مدارسی که همزمان «خودگردانی بالا» و «مشارکت بالای اولیا» داشتند، میانگین نمرات دانش آموزانشان ۲۸٪ بالاتر از مدارس با هر دو ویژگی پایین بود. یافته ها بر هم افزایی قدرتمند مدرسه محوری و مشارکت اولیا تاکید دارد.

کلیدواژه ها:

مدرسه محوری ، مشارکت اولیا ، پیشرفت تحصیلی ، پیشرفت تربیتی ، خودگردانی مدرسه