بررسی تاثیر هوش مصنوعی بر فرآیند یاددهی-یادگیری در کلاس های مدارس ابتدایی

پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر هوش مصنوعی بر فرآیند یاددهی-یادگیری در کلاس های مدارس ابتدایی انجام شده است. ورود هوش مصنوعی به عرصه آموزش، نویدبخش تحولی عمیق در شیوه های تدریس و یادگیری است، اما تاثیرات واقعی آن در بستر کلاس های ابتدایی به ویژه در نظام آموزشی ایران، هنوز به خوبی شناخته نشده است (زارعی و همکاران، ۱۴۰۱). این پژوهش با روش نیمه آزمایشی از نوع پیش آزمون-پس آزمون با گروه کنترل و با مشارکت ۱۲۰ دانش آموز پایه چهارم ابتدایی از ۸ مدرسه شهر اصفهان و ۱۶ معلم آنها اجرا شد. گروه آزمایش به مدت ۱۲ هفته از سه ابزار مبتنی بر هوش مصنوعی شامل «سامانه شخصی سازی مسیر یادگیری»، «دستیار هوشمند معلم» و «بازی وارسازی تطبیقی» در دروس ریاضی و علوم استفاده کردند. داده ها با آزمون پیشرفت تحصیلی، پرسشنامه انگیزش یادگیری، مقیاس مشارکت کلاسی و چک لیست مشاهده تدریس گردآوری شد. روایی و پایایی ابزارها با تحلیل عاملی تاییدی و آلفای کرونباخ (۰/۸۵ تا ۰/۹۲) تایید گردید. نتایج تحلیل کوواریانس نشان داد که استفاده از هوش مصنوعی به طور معناداری باعث افزایش پیشرفت تحصیلی (۰/۳۶=η²)، انگیزش درونی (۰/۴۱=η²) و مشارکت فعال (۰/۳۸=η²) دانش آموزان شده است (Holmes et al., ۲۰۲۱). همچنین بار شناختی معلمان در زمینه طراحی تدریس و ارزشیابی کاهش و زمان تعامل چهره به چهره با دانش آموزان افزایش یافت. با این حال، چالش هایی نظیر زیرساخت فنی، آمادگی معلمان و مسائل اخلاقی نیز شناسایی شد.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، یاددهی-یادگیری ، مدارس ابتدایی ، شخصی سازی آموزش ، فناوری آموزشی