چالش های فرهنگی و اجتماعی در مسیر تغییر نگرش نسبت به آموزش و پرورش نوین

گذار به آموزش وپرورش نوین، فراتر از تغییر برنامه های درسی و فناوری ها، مستلزم یک «تحول فرهنگی» عمیق در نگرش ها، باورها و ارزش های جامعه نسبت به یادگیری، مدرسه و نقش معلم است. این پژوهش با رویکردی فرهنگی-اجتماعی و تحلیلی، به شناسایی و واکاوی چالش هایی می پردازد که در مسیر تغییر نگرش ذی نفعان ایرانی (خانواده ها، معلمان، مدیران و افکار عمومی) نسبت به آموزش نوین وجود دارد. یافته ها در شش محور اصلی سازماندهی شده اند: (۱) چیرگی «عادت واره» آموزش سنتی و ترس از دست دادن کنترل، (۲) فرهنگ عمیقا ریشه دار «مدرک گرایی» و «نمره پرستی»، (۳) مقاومت در برابر «اختیار و آزادی» دانش آموز در الگوهای تربیتی اقتدارطلب، (۴) تقابل ارزش های جمع گرایانه و سلسله مراتبی با ارزش های فردگرایانه و نقادانه آموزش نوین، (۵) نقش رسانه ها و گفتمان های عمومی در بازتولید یا تضعیف کلیشه های کهنه، و (۶) نابرابری در سرمایه فرهنگی و شکاف میان نخبگان و توده. مقاله سپس به تحلیل پیامدهای این مقاومت فرهنگی (مانند دوقطبی شدن نظام آموزشی و گسترش «آموزش سایه») می پردازد. در بخش پایانی، مدلی با عنوان «گذار فرهنگی تدریجی و گفت وگویی» (CGD) برای مدیریت این چالش ها پیشنهاد می شود که بر سه اصل «احترام به میراث»، «ایجاد تجربه های موفق ملموس» و «گفت وگوی ملی» استوار است. نتیجه گیری تاکید می کند که تغییر نگرش، کندتر از تغییر ساختارها و قوانین است و نیازمند صبوری راهبردی، ارتباطات فرهنگی هوشمندانه و جلب مشارکت «میانجی های فرهنگی» جامعه است.

کلیدواژه ها:

تغییر نگرش ، فرهنگ آموزشی ، عادت واره ، مدرک گرایی ، آموزش نوین ، جامعه شناسی آموزش