مرور نظام مند اثربخشی مداخلات غیر دارویی در ارتقاء مهارت های افراد مبتلا به اختلال طیف اوتیسم

هدف: شناسایی تاثیرات هریک از درمان های هنردرمانی، بازی درمانی، کاردرمانی و رفتار درمانی بر مهارت های مختلف افراد مبتلا به اختلال طیف اوتیسم. روش: در این مرور نظام مند، ۷۶ مقاله در بازه زمانی ۲۰۱۳ تا نیمه اول ۲۰۲۵ از دو پایگاه PubMed و Google Scholar استخراج شدند که از این تعداد ۲۲ مقاله با معیارهای ورود و خروج مطابقت داشتند و بررسی شدند. یافته ها: تمامی مداخلات بررسی شده به نوعی در یکی از حوزه های مهارتی شامل شناختی، ارتباطی-زبانی، اجتماعی، حرکتی، مهارت های تقلید، زندگی روزمره و یا تنظیم هیجان موثر بودند اما نقش هنردرمانی و بازی درمانی بیشتر در بهبود مهارت های اجتماعی، و نقش کاردرمانی و رفتاردرمانی بیشتر در مهارت های زندگی روزمره، عملکرد اجرایی و توانایی ارتباطی بارز بود. میزان این اثربخشی ها تحت تاثیر عواملی مثل سن کودک، مدت، نوع و شدت درمان، تفاوت های جنسیتی و نقش والدین متغیر بودند. نتیجه گیری: انتخاب هر یک از مداخلات مذکور باید با توجه به حوزه اثرگذاری آنها، نیازهای فردی کودک و شرایط او انجام شود.

کلیدواژه ها:

اوتیسم ، بازی درمانی ، رفتاردرمانی ، کاردرمانی ، هنردرمانی