نقش قصه در شکل گیری همدلی، مسئولیت پذیری و رفتار اجتماعی در دانش آموزان ابتدایی

قصه و داستان یکی از موثرترین ابزارهای تربیتی در دوره ابتدایی به شمار می آید و نقش مهمی در شکل گیری همدلی، مسئولیت پذیری و رفتار اجتماعی دانش آموزان دارد. کودکان در سنین ابتدایی بیش از آنکه از آموزش های مستقیم و دستوری تاثیر بپذیرند، از طریق تجربه های غیرمستقیم و الگوهای رفتاری موجود در قصه ها یاد می گیرند. قصه ها با ایجاد فضایی امن و تخیلی، به دانش آموزان امکان می دهند خود را جای شخصیت های داستان بگذارند و احساسات، افکار و پیامدهای رفتار دیگران را درک کنند؛ این فرایند، زمینه ساز رشد همدلی در آنان است. از سوی دیگر، قصه ها با نمایش پیامدهای مثبت و منفی رفتار شخصیت ها، مفهوم مسئولیت پذیری را به صورت ملموس به کودکان منتقل می کنند. زمانی که دانش آموزان می بینند تصمیم ها و انتخاب های شخصیت های داستان نتایجی مشخص به دنبال دارد، می آموزند که رفتارهای فردی آن ها نیز بر خود و دیگران تاثیرگذار است. این درک، به تدریج حس مسئولیت نسبت به وظایف فردی، قوانین گروهی و احترام به حقوق دیگران را در آنان تقویت می کند. همچنین قصه ها نقش مهمی در شکل دهی رفتار اجتماعی دانش آموزان دارند. روایت هایی که بر همکاری، دوستی، احترام متقابل، حل تعارض و کمک به دیگران تاکید می کنند، الگوهای رفتاری مناسبی را در اختیار کودکان قرار می دهند. گفت وگو و بحث پس از قصه گویی، به دانش آموزان کمک می کند تا این الگوها را تحلیل کرده و آن ها را با موقعیت های واقعی زندگی مدرسه و خانواده پیوند دهند. در مجموع، قصه گویی در دوره ابتدایی ابزاری موثر برای پرورش همدلی، مسئولیت پذیری و رفتار اجتماعی سالم است که در صورت انتخاب آگاهانه داستان ها و همراهی با گفت وگوی تربیتی، می تواند به رشد متوازن عاطفی و اجتماعی دانش آموزان و شکل گیری شخصیت اخلاقی آن ها کمک کند.

کلیدواژه ها:

قصه ، داستان ، همدلی ، مسئولیت پذیری ، رفتار اجتماعی