موانع ساختاری و رفتاری پیاده سازی هوش مصنوعی در مدارس ابتدایی غیرانتفاعی: یک تحلیل پدیدارشناختی

هدف این پژوهش شناسایی و تحلیل عمیق موانع ساختاری و رفتاری پیاده سازی هوش مصنوعی در فرآیند آموزش و آماده سازی دانش آموزان برای آزمون سمپاد از دیدگاه معلمان و مدیران پایه ششم مدارس ابتدایی غیرانتفاعی دخترانه شهرستان ماهشهر. روش پژوهش کیفی با رویکرد پدیدارشناختی. ۱۰ نفر از معلمان و مدیران پایه ششم به روش نمونه گیری هدفمند انتخاب شدند. داده ها از طریق مصاحبه کتبی نیمه ساختاریافته عمیق گردآوری و با استفاده از روش کلایزی در هفت مرحله تحلیل شدند. موانع پیاده سازی هوش مصنوعی در چهار طبقه اصلی سازماندهی شدند. موانع ساختاری شامل: ضعف زیرساخت شبکه و تجهیزات، نبود نرم افزارهای بومی و استاندارد، نبود نظام داده های یکپارچه، کمبود منابع مالی پایدار، و نبود پشتیبانی فنی تخصصی. موانع رفتاری شامل: مقاومت معلمان در برابر تغییر، ترس از حذف نقش معلم، کمبود دانش و مهارت، نگرانی از امنیت داده های دانش آموزان، و بی اعتمادی به الگوریتم ها. موانع مدیریتی شامل: عدم حمایت پایدار مدیران، فقدان برنامه راهبردی، نبود نظام تشویق و انگیزش، و اولویت نداشتن فناوری در برنامه مدرسه. موانع فرهنگی اجتماعی شامل: فرهنگ سنتی حاکم بر مدارس، فشار والدین برای نتایج سریع، نبود همکاری بین معلمان، و ضعف فرهنگ داده محوری. عمیق ترین مانع شناسایی شده، «ترس از بی معناشدن نقش معلم» بود که ریشه در نگرانی های هویتی و شغلی داشت. پیاده سازی هوش مصنوعی در مدارس ابتدایی غیرانتفاعی، بیش از آنکه یک چالش فنی باشد، یک چالش انسانی و مدیریتی است. مدل پیشنهادی این پژوهش شامل یک ماتریس اولویت بندی موانع و راهکارهای عبور از هر مانع است. پیشنهاد می شود مدارس به جای تمرکز صرف بر رفع موانع فنی، ابتدا موانع رفتاری و فرهنگی را با رویکرد مشارکتی و تدریجی مدیریت کنند.

کلیدواژه ها:

موانع پیاده سازی ، هوش مصنوعی ، آزمون سمپاد ، مدارس غیرانتفاعی ، تحلیل پدیدارشناختی ، ترس از تغییر