واکاوی نقش سه گانه ی شخصیتی در تاب آوری بین فردی در مواجهه با تعارض های چندنقشی: یک مطالعه ی سناریومحور در شاغلان تحصیلات تکمیلی ارشد و دکتری

چالش های هیجانی در مواجهه با تعارض های هم پوشان شغلی-تحصیلی، یکی از دغدغه های اساسی جمعیت شاغلان دانش محور است، با این حال نقش ابعاد شخصیتی در پیش بینی سازگاری موقعیتی در این بافتار ویژه، کمتر مورد واکاوی تجربی قرار گرفته است. پژوهش حاضر با هدف تعیین نقش سه گانه ی شخصیتی وظیفه شناسی، توافق پذیری و روان رنجورخویی در پیش بینی سازگاری موقعیتی در تعارض های چندنقشی انجام شد. در این مطالعه ی توصیفی-همبستگی، ۵۸ نفر از شاغلان دانش محور(تحصیلات تکمیلی ارشد و دکتری) شهرستان های بردسکن، کاشمر و سبزوار در سال ۱۴۰۵ به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند و به پرسشنامه ی ده سوالی شخصیت (TIPI) و پرسشنامه ی محقق ساخته ی سناریومحور پاسخ دادند. داده ها با استفاده از ضریب همبستگی پیرسون و رگرسیون چندگانه در نرم افزار Jamovi تحلیل شد. نتایج نشان داد که توافق پذیری (r=۰.۴۵۸، P<۰.۰۰۱) و روان رنجورخویی (r=۰.۴۹۰، P<۰.۰۰۱) با سازگاری موقعیتی همبستگی مثبت و معنادار داشتند و در تحلیل رگرسیون، روان رنجورخویی قوی ترین پیش بین (β=۰.۴۶۴، P=۰.۰۰۹) و توافق پذیری دومین پیش بین موثر (β=۰.۲۸۶، P=۰.۰۳۲) بودند، در حالی که وظیفه شناسی هیچ نقش معناداری نشان نداد (P=۰.۹۱۲). مدل رگرسیونی ۳۰.۷ درصد از واریانس سازگاری موقعیتی را تبیین کرد. برخلاف یافته های سنتی، روان رنجورخویی در جمعیت شاغلان دانش محور نقشی سازگارانه و مثبت ایفا می کند که نشان دهنده ی کارکرد هوشیاری مبتنی بر نگرانی در بسترهای فشار مضاعف است. عدم نقش آفرینی وظیفه شناسی نیز حاکی از غلبه ی مولفه های بین فردی و هیجانی بر نظم و انضباط فردی در موقعیت های تعارض است. این یافته ها تلویحات عینی برای مشاوره ی شغلی، گزینش منابع انسانی و طراحی مداخلات مبتنی بر شخصیت در سازمان های دانش محور دارد.

کلیدواژه ها:

شخصیت ، سازگاری موقعیتی ، تعارض چندنقشی ، شاغلان دانش محور ، روان رنجورخویی