پیامدهای روان شناختی نظارت الگوریتمی بر رفتار شهروند - محور کارکنان فرمانداری واکاوی پدیده مسخ شخصیت و خستگی همدلانه

گسترش فناوری های دیجیتال و نظام های داده محور در بخش عمومی، به ویژه در نهادهایی مانند فرمانداری ها، موجب شده است که نظارت بر عملکرد کارکنان از الگوهای سنتی به سمت نظارت الگوریتمی حرکت کند. این نوع نظارت با اتکا بر داده های لحظه ای، شاخص های عملکردی و تحلیل خودکار رفتار، می تواند در بهبود کارایی، پاسخگویی و شفافیت سازمانی موثر باشد؛ با این حال، پیامدهای روانشناختی آن برای کارکنانی که مستقیما با شهروندان در ارتباط اند، کمتر مورد توجه قرار گرفته است. پژوهش حاضر با هدف بررسی پیامدهای روانشناختی نظارت محور کارکنان فرمانداری، به واکاوی دو سازه مهم یعنی مسخ شخصیت و خستگی همدلانه می پردازد. این مطالعه با رویکردی ترکیبی طراحی شد. در بخش کمی، داده ها از طریق پرسشنامه از کارکنان فرمانداری گردآوری و با استفاده از روش های آمار توصیفی و استنباطی تحلیل شدند. در بخش کیفی نیز مصاحبه های نیمه ساختاریافته برای فهم عمیق تر تجربه زیسته کارکنان انجام شد. یافته ها نشان دادند که ادراک بالاتر از نظارت الگوریتمی با افزایش سطح مسخ شخصیت و خستگی همدلانه رابطه معنادار دارد. همچنین، نتایج نشان داد که کارکنانی که نظارت را سختگیرانه، غیرشفاف و کنترلگرانه ادراک می کردند، تمایل کمتری به بروز رفتارهای شهروند محور و تعامل انسانی همدلانه با شهروندان داشتند. نتایج پژوهش بر این نکته تاکید می کند که نظارت الگوریتمی، اگر بدون ملاحظات انسانی و اخلاقی اجرا شود، می تواند به فرسایش عاطفی و شناختی کارکنان منجر شده و کیفیت تعاملات شهروند را تضعیف کند. بر این اساس، پیشنهاد می شود مدیران و سیاستگذاران با طراحی نظام های نظارتی شفاف، مشارکتی و حمایتگر، از اثرات منفی این فناوری بر رفاه روانشناختی کارکنان بکاهند و همزمان کارایی سازمانی را حفظ کنند.

کلیدواژه ها:

نظارت الگوریتمی ، رفتار شهروند محور ، فرمانداری ، مسخ شخصیت ، خستگی همدلانه ، روانشناسی سازمانی