میزان نمود عناصر هویت ملی و مذهبی در کتب مطالعات اجتماعی متوسطه اول

هویت ایرانی اسلامی از اهداف اساسی نظام آموزش وپرورش جمهوری اسلامی ایران و مورد تاکید سند تحول بنیادین آموزش و پرورش است. با توجه به نقش دوره متوسطه اول در شکل گیری هویت نوجوانان، این پژوهش با هدف بررسی میزان انعکاس مولفه های هویت ایرانی اسلامی در کتاب های مطالعات اجتماعی پایه های هفتم، هشتم و نهم و میزان انطباق آن ها با اهداف سند تحول بنیادین انجام شد. پژوهش حاضر با روش توصیفی کتابخانه ای و با استفاده از تحلیل محتوا انجام گرفت. جامعه پژوهش شامل کتاب های مطالعات اجتماعی پایه های هفتم، هشتم و نهم بود و داده ها بر اساس مولفه های هویت ایرانی (تاریخی، جغرافیایی سیاسی و فرهنگی) و هویت اسلامی (ذاتی و پیامدی) تحلیل شدند. یافته ها نشان داد در پایه هفتم مولفه های تاریخی و جغرافیایی سیاسی بیشترین سهم را دارند. در پایه هشتم، توزیع نسبتا متعادلی میان مولفه های ایرانی و اسلامی مشاهده شد. در پایه نهم نیز هویت ملی از جایگاه مناسبی برخوردار بود، اما مولفه های هویت دینی، به ویژه در بعد ذاتی، کمتر مورد توجه قرار گرفته اند. به طور کلی، کتاب های مطالعات اجتماعی پایه های هفتم و هشتم از همسویی مطلوبی با اهداف سند تحول بنیادین در زمینه تقویت هویت ایرانی اسلامی برخوردارند، اما کتاب پایه نهم در حوزه هویت دینی نیازمند بازنگری و تقویت محتوایی است.

کلیدواژه ها:

هویت ایرانی ، هویت اسلامی ، مطالعات اجتماعی ، سند تحول بنیادین ، تحلیل محتوا ، دوره متوسطه اول