نقش سلامت روان و مهارت های هیجانی در ارتقای کیفیت یادگیری دانش آموزان: رویکردی روان شناختی به نظام آموزش و پرورش

سلامت روان و مهارت های هیجانی از مولفه های بنیادین در فرایند یاددهی یادگیری به شمار می روند و نقش تعیین کننده ای در کیفیت یادگیری، انگیزش تحصیلی، سازگاری اجتماعی و عملکرد آموزشی دانش آموزان دارند. پژوهش های معاصر نشان می دهد که یادگیری صرفا فرایندی شناختی نیست، بلکه تحت تاثیر وضعیت هیجانی، احساس امنیت روانی، روابط بین فردی و توانایی دانش آموز در مدیریت هیجان ها قرار دارد. از این منظر، دانش آموزانی که از سلامت روان مطلوب تر و مهارت هایی مانند خودآگاهی، خودتنظیمی، همدلی، مدیریت استرس و تصمیم گیری مسئولانه برخوردارند، آمادگی بیشتری برای مشارکت فعال در کلاس، تمرکز بر تکالیف آموزشی و مقابله موثر با چالش های تحصیلی دارند. مطالعات بین المللی نیز نشان داده اند که برنامه های یادگیری اجتماعی هیجانی می توانند موجب بهبود نگرش نسبت به مدرسه، افزایش رفتارهای مثبت اجتماعی، کاهش مشکلات رفتاری و ارتقای پیشرفت تحصیلی شوند (Durlak et al., ۲۰۱۱). همچنین سازمان جهانی بهداشت سلامت روان را بخشی جدایی ناپذیر از سلامت عمومی دانسته و بر ضرورت توجه نظام های آموزشی به بهزیستی روان شناختی کودکان و نوجوانان تاکید کرده است (World Health Organization, ۲۰۲۱). بر این اساس، مقاله حاضر با رویکردی توصیفی تحلیلی به بررسی نقش سلامت روان و مهارت های هیجانی در ارتقای کیفیت یادگیری دانش آموزان می پردازد و تلاش دارد اهمیت مداخلات روان شناختی مدرسه محور، آموزش مهارت های زندگی، نقش معلمان و مشاوران، و ضرورت ایجاد محیط آموزشی ایمن و حمایتگر را تبیین کند. نتایج بررسی منابع نشان می دهد که تقویت سلامت روان و پرورش مهارت های هیجانی نه تنها به بهبود عملکرد تحصیلی کمک می کند، بلکه زمینه ساز رشد همه جانبه، کاهش آسیب های روانی اجتماعی و افزایش تاب آوری دانش آموزان در نظام آموزش و پرورش است.

کلیدواژه ها:

مهارت های هیجانی ، کیفیت یادگیری ، دانش آموزان ، یادگیری اجتماعی هیجانی ، آموزش و پرورش ، روان شناسی تربیتی