راهکارهای عملی برای اجرای ارزشیابی کیفی-توصیفی در مدارس: مطالعه ای پدیدارشناسی

این پژوهش با هدف شناسایی و ارائه ی راهکارهای عملی موثر برای بهبود اجرای ارزشیابی کیفی–توصیفی در مدارس ابتدایی ایران انجام شده است. ارزشیابی توصیفی، رویکردی کیفی و انسان محور در نظام آموزشی است که به جای تمرکز بر نمره و آزمون های کمی، بر رشد یادگیری، بازخورد توصیفی و ارتقای بهداشت روانی دانش آموزان تاکید دارد. روش تحقیق از نوع کیفی و مبتنی بر پدیدارشناسی تفسیری است. جامعه آماری شامل معلمان دوره ابتدایی در سه شهر بود که با روش نمونه گیری هدفمند، پانزده نفر از آنان براساس سابقه ی کار با ارزشیابی کیفی انتخاب شدند. داده ها از طریق مصاحبه نیمه ساختاریافته گردآوری و بر اساس الگوی تحلیل مضمون براون و کلارک (۲۰۱۹) در شش مرحله تحلیل شد. یافته ها نشان داد چهار مضمون اصلی در تجربه معلمان قابل شناسایی است: (۱) چالش های اجرایی شامل کمبود زمان و آموزش ناکافی، (۲) تغییر نقش معلم از ارزیاب به تسهیل گر یادگیری، (۳) اهمیت بازخورد توصیفی و تعامل انسانی، و (۴) نیاز به راهکارهای اجرایی نظیر کارگاه های آموزشی، بازطراحی ابزارهای ارزشیابی و مشارکت والدین. نتایج بیانگر آن است که اجرای موفق این طرح مستلزم توانمندسازی حرفه ای معلمان، حمایت نهادی، و بازنگری سیاست های آموزشی است. در پایان، پیشنهاد می شود تدوین راهنمای ملی مبتنی بر تجارب زیسته معلمان در دستور کار سیاست گذاران آموزشی قرار گیرد تا ارزشیابی کیفی توصیفی از سطح نظری به عرصه ی عمل ارتقا یابد.

کلیدواژه ها:

ارزشیابی کیفی–توصیفی ، پدیدارشناسی ، تجارب زیسته معلمان ، آموزش ابتدایی ، تحلیل مضمون