رابطه ی میان پدیده ی اسکرول بی پایان و شدت علایم ADHD در نسل Z

پدیده اسکرول بی پایان به عنوان یکی از ویژگی های اصلی پلتفرم های شبکه های اجتماعی در سال های اخیر، توجه پژوهشگران حوزه سلامت روان را به خود جلب کرده است. نسل Z به دلیل رشد و جامعه پذیری هم زمان با فناوری های دیجیتال، بیش از سایر نسل ها در معرض استفاده مداوم از این الگوهای طراحی قرار دارد. شواهد نشان می دهد که تعامل طولانی مدت با محتوای کوتاه، سریع و بی وقفه می تواند بر فرایندهای توجه، کنترل تکانه و تنظیم هیجانی تاثیرگذار باشد؛ فرایندهایی که در اختلال نقص توجه-بیش فعالی نیز دچار اختلال هستند. هدف از این مطالعه مروری، بررسی و تحلیل نظام مند یافته های پژوهشی مرتبط با رابطه میان اسکرول بی پایان و شدت علایم این اختلال در نسل Z است. بدین منظور، مطالعات منتشرشده در پایگاه های داده معتبر علمی در حوزه های روان شناسی، علوم اعصاب و سلامت دیجیتال مورد بررسی قرار گرفتند. برای شناسایی منابع، جستجو در پایگاه های PubMed/Medline، Scopus، Web of Science، PsycINFO، Embase، IEEE Xplore و در صورت نیاز Google Scholar و پایان نامه های مرتبط انجام شد. معیارهای ورود شامل مطالعات تجربی، مقالات مروری و پژوهش های مقطعی و طولی مرتبط با استفاده از شبکه های اجتماعی، الگوهای مصرف دیجیتال و شاخص های این اختلال بودند. یافته های مرور نشان می دهد که استفاده مکرر از پلتفرم های مبتنی بر اسکرول بی پایان با افزایش مشکلات توجه پایدار، حواس پرتی، تکانشگری و کاهش تحمل تاخیر پاداش در میان افراد نسل Z همراه است. همچنین برخی مطالعات به نقش سازوکارهای پاداش مبتنی بر دوپامین و شرطی سازی رفتاری در تشدید یا تداوم علایم این اختلال اشاره کرده اند؛ هرچند در این رابطه علی رغم بحث است. به طور کلی، نتایج این مرور حاکی از آن است که اسکرول بی پایان می تواند به عنوان یک عامل خطر بالقوه در تشدید علایم این اختلال در نسل Z مطرح باشد. با این حال، نیاز به مطالعات طولی و مداخله ای برای تبیین روابط علی و شناسایی عوامل محافظتی و تعدیل کننده همچنان وجود دارد. یافته های این مقاله می تواند مبنایی برای طراحی مداخلات پیشگیرانه، سیاست گذاری های سلامت دیجیتال و افزایش سواد رسانه ای در میان نوجوانان و جوانان باشد.

کلیدواژه ها:

اسکرول بی پایان ، اختلال نقص توجه-بیش فعالی ، نسل Z ، شبکه های اجتماعی ، توجه ، سلامت دیجیتال