رابطه تعلیم و تربیت در عمل: ارائه الگویی برای نظام آموزشی مبتنی بر منابع دینی

فرهنگ پذیری و جامعه پذیری را می توان از بنیادی ترین و حیاتی ترین کارکردهای نهاد آموزش و پرورش دانست، چرا که آن ها اصلی ترین مکانیسم های شکل دهنده ی هویت فردی و جمعی به شمار می روند. شکل گیری هویت، به نوبه خود، یکی از محوری ترین اهداف تعلیم و تربیت در هر جامعه ای محسوب می شود. آموزش و پرورش در طول تاریخ، همواره به عنوان یکی از نهادهای اساسی و تاثیرگذار اجتماعی عمل کرده که نه تنها دانش و مهارت، بلکه ارزش ها، هنجارها و باورهای جامعه را به نسل های جدید انتقال می دهد. آموزه های تاریخی نیز همواره بخشی جدایی ناپذیر از محتوای آموزشی در ادوار مختلف بوده اند که مطابق با شرایط سیاسی و اجتماعی هر دوره، این آموزه ها به شیوه های گوناگون انتقال می یابند. در عصر حاضر، یکی از دغدغه های اصلی متخصصان و برنامه ریزان آموزشی، شناسایی و گسترش روش هایی است که فرآیند آموزش رشته های مختلف را تسهیل نموده و همزمان، زمینه ساز ارزش های فرهنگی و اجتماعی شود. این امر مستلزم به کارگیری رویکردهایی است که علاوه بر توجه به محتوای آموزشی، به فرآیند یادگیری، نقش تعاملات اجتماعی و بستر فرهنگی کلاس درس نیز توجه داشته باشند. در این پژوهش، با اتکا به روش توصیفی-تحلیلی و با استفاده از منابع کتابخانه ای، بر آنیم تا جایگاه و نقش تربیت را در کلیت نظام آموزشی مورد بررسی قرار دهیم. تمرکز اصلی بر این موضوع است که چگونه می توان در چهارچوب نظام آموزشی، به گونه ای عمل کرد که کارکرد فرهنگ پذیری و جامعه پذیری به صورت هماهنگ و هدفمند محقق شده و در نهایت، به شکل گیری هویتی متعالی و مسئولیت پذیر در یادگیرندگان بینجامد. این پژوهش در پی پاسخ به این پرسش است که راهکارهای عملیاتی کردن اهداف تربیتی در برنامه ریزی درسی و روش های تدریس معاصر چیست و نظام آموزشی چگونه می تواند میان انتقال دانش و پرورش شهروندانی با هویت و تلفیق یافته با فرهنگ جامعه، تعادل برقرار کند.

کلیدواژه ها:

تربیت ، آموزش ، پرورش ، فرهنگ ، جامعه پذیری