بررسی نقش مدرسه به عنوان نهاد ثانویه جامعه پذیری و اجتماعی شدن دانش آموزان

فرآیند اجتماعی شدن، مکانیسمی بنیادین است که طی آن اعضای یک جامعه، ارزش های جمعی، هنجارهای رفتاری، مهارت های ضروری و الگوهای کنش مورد انتظار را درونی می سازند. در این مسیر، مدرسه به عنوان نهاد اجتماعی ثانویه و در تداوم نقش خانواده، کارکردی محوری در قوام بخشی به شخصیت و تکوین هویت اجتماعی دانش آموزان ایفا می کند. این نهاد آموزشی، صرفا به انتقال دانش نظری محدود نبوده، بلکه عرصه ای را مهیا می سازد که در آن، فراگیران به صورت عملی، مهارت هایی چون برقراری ارتباط موثر، تقبل مسئولیت های فردی و جمعی، پایبندی به قوانین و تعامل سازنده با دیگران را می آموزند و تمرین می کنند. هدف این پژوهش، واکاوی و تبیین جایگاه و عملکرد مدرسه در فرآیند اجتماعی سازی دانش آموزان است. بدین منظور، تاثیر مولفه های گوناگونی از قبیل رهبری و الگوسازی معلمان، تعاملات و فشارهای گروه همسالان، ماهیت و گستره فعالیت های فوق برنامه و همچنین فضای فرهنگی حاکم بر مدرسه مورد بررسی قرار گرفته است. یافته های تحقیق حاکی از آن است که مدارس می توانند با ایجاد یک محیط آموزشی امن و حمایت گر، ترغیب و تسهیل مشارکت دانش آموزان در امور مرتبط با جامعه، و طراحی و اجرای فرصت های ساختاریافته برای یادگیری های گروهی و تعاملی، سهمی تعیین کننده در رشد و بلوغ اجتماعی فراگیران داشته باشند. چنین نقشی، مدارس را از حصار موسسات آموزش دهنده صرف خارج کرده و به آنها جایگاهی رکنی در آماده سازی نسل آینده برای زندگی جمعی مسئولانه و فعال اعطا می کند.

کلیدواژه ها:

مدرسه ، اجتماعی شدن ، دانش آموزان ، خانواده