مقایسه اثربخشی آموزش فرزندپروری و مدیریت هیجان بر اضطراب و عزت نفس فرزندان

خانواده نخستین کانون شکل گیری سلامت روان فرزندان است و نقص در مهارت های تربیتی والدین می تواند زمینه ساز بروز مشکلات عاطفی شود. پژوهش حاضر با هدف مقایسه اثربخشی دو رویکرد «آموزش فرزندپروری» و «آموزش مدیریت هیجان» بر میزان اضطراب و عزت نفس فرزندان انجام شد. این پژوهش از نوع نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون-پس آزمون و گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل تمامی مادران دارای فرزند در شهرستان بهشهر در سال ۱۳۹۸ بود. از میان آن ها، ۳۰ نفر به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و یک گروه کنترل (هر گروه ۱۰ نفر) جایگزین شدند. گروه های آزمایش تحت ۸ جلسه آموزش (فرزندپروری و مدیریت هیجان) قرار گرفتند، در حالی که گروه کنترل مداخله ای دریافت نکرد. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه های استاندارد اضطراب و عزت نفس بود. داده ها با استفاده از تحلیل کوواریانس چندمتغیری (MANCOVA) و آزمون تعقیبی بن فرونی در نرم افزار SPSS تحلیل شدند. نتایج نشان داد که هر دو مداخله آموزشی به طور معناداری باعث کاهش اضطراب و افزایش عزت نفس در فرزندان شدند (۰.۰۵>P). مقایسه زوجی میانگین ها از طریق آزمون بن فرونی نشان داد که آموزش فرزندپروری در کاهش میزان اضطراب فرزندان، کارآمدی و اثربخشی بیشتری نسبت به آموزش مدیریت هیجان داشته است. در مقابل، نتایج حاکی از آن بود که آموزش مدیریت هیجان در مقایسه با رویکرد فرزندپروری، در ارتقای سطح عزت نفس فرزندان موفق تر عمل کرده و تاثیر معنادارتری بر جای گذاشته است. بر اساس یافته های پژوهش، آموزش فرزندپروری با اصلاح الگوهای رفتاری و ساختارمند کردن محیط خانواده، نقش کلیدی در کاهش ناامنی و اضطراب فرزندان دارد. از سوی دیگر، آموزش مدیریت هیجان با تقویت پاسخ دهی عاطفی والدین و بهبود پیوند والد-کودک، بستر رشد عزت نفس را فراهم می سازد. لذا توصیه می شود مشاوران در بسته های مداخله ای خود، بر اساس نوع نیاز کودک (کاهش اضطراب یا تقویت عزت نفس)، اولویت بندی این دو رویکرد را مدنظر قرار دهند.

کلیدواژه ها:

آموزش فرزندپروری ، مدیریت هیجان ، اضطراب ، عزت نفس