تاثیر آموزش تنظیم هیجان بر کاهش اعتیاد به بازی های رایانه ای در نوجوانان

اعتیاد به بازی های رایانه ای در سال های اخیر به یکی از چالش های مهم دوران نوجوانی تبدیل شده و با پیامدهایی همچون افزایش تکانشگری، کاهش تمرکز تحصیلی، افت عملکرد مدرسه، اختلالات خواب و مشکلات هیجانی همراه است. از آن جا که نوجوانان در مرحله ای از رشد قرار دارند که تنظیم هیجان در آن هنوز به بلوغ کامل نرسیده، احتمال گرایش آنان به رفتارهای اعتیادی بیشتر می شود. بر این اساس، پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر آموزش تنظیم هیجان بر کاهش اعتیاد به بازی های رایانه ای در نوجوانان انجام شد. این پژوهش نیمه آزمایشی از نوع پیش آزمون پس آزمون با گروه کنترل بود. جامعه پژوهش شامل دانش آموزان دبیرستانی منطقه ۱۷ تهران بود و ۴۰ نفر از آنان پس از غربالگری اولیه، به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل قرار گرفتند. گروه آزمایش طی ۸ جلسه ۹۰ دقیقه ای، آموزش تنظیم هیجان مبتنی بر مدل فرایندی گروس (۲۰۰۲) را دریافت کرد؛ در حالی که گروه کنترل هیچ مداخله ای دریافت نکرد. ابزار سنجش، مقیاس اعتیاد به بازی های رایانه ای یانگ (۲۰۰۸) بود. داده ها پس از بررسی مفروضه ها با روش تحلیل کوواریانس مورد تحلیل قرار گرفت. نتایج نشان داد پس از کنترل نمرات پیش آزمون، تفاوت معناداری بین گروه آزمایش و کنترل وجود دارد و آموزش تنظیم هیجان توانست به طور قابل توجهی شدت اعتیاد به بازی های رایانه ای را کاهش دهد. کاهش میانگین نمرات در گروه آزمایش در مقایسه با ثبات نسبی نمرات گروه کنترل بیانگر اثربخشی مداخله و نقش تنظیم هیجان در کاهش وابستگی رفتاری نوجوانان به بازی های رایانه ای بود. بر اساس نتایج، آموزش تنظیم هیجان می تواند مهارتی موثر برای کاهش گرایش افراطی نوجوانان به بازی های رایانه ای تلقی شود و با تقویت توانایی مدیریت هیجان، از رفتارهای تکانشی و مصرف بیش ازحد بازی جلوگیری کند. این یافته ها اهمیت استفاده از برنامه های آموزش تنظیم هیجان در محیط های آموزشی، مراکز مشاوره و برنامه های پیشگیری از اعتیاد رفتاری نوجوانان را برجسته می سازد.

کلیدواژه ها:

تنظیم هیجان ، اعتیاد به بازی های رایانه ای ، نوجوانان