کاربردهای آموزشی واقعیت مجازی در آموزش عالی با تاکید بر اهداف توسعه پایدار

واقعیت مجازی (Virtual Reality; VR) به عنوان یکی از فناوری های تحول آفرین در آموزش عالی، با ایجاد محیط های یادگیری غوطه ور، تعاملی و واقع گرایانه، درک مفاهیم پیچیده، آموزش مهارت های عملی و به کارگیری رویکردهای نوآورانه آموزشی را تسهیل می کند. این مرور نظام مند، مطالعات منتشرشده بین سال های ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۵ را درباره کاربرد واقعیت مجازی در آموزش عالی و ارتباط آن با اهداف توسعه پایدار سازمان ملل متحد (Sustainable Development Goals; SDGs) بررسی کرده است. این مرور بر اساس دستورالعمل PRISMA انجام شد. پس از جست وجو در پایگاه های Web of Science و Scopus و ارزیابی مطالعات بر اساس معیارهای از پیش تعیین شده، ۱۲ مطالعه واجد شرایط انتخاب و تحلیل شدند. نتایج بیانگر آن است که این فناوری می تواند انگیزش، مشارکت و شایستگی های دیجیتال دانشجویان را ارتقا دهد. همچنین، واقعیت مجازی در تحقق هدف چهارم توسعه پایدار (آموزش باکیفیت؛ SDG ۴) و اهدافی مانند سلامتی و رفاه (SDG ۳)، انرژی پاک و مقرون به صرفه (SDG ۷)، کار شایسته و رشد اقتصادی (SDG ۸)، کاهش نابرابری ها (SDG ۱۰)، شهرها و جوامع پایدار (SDG ۱۱) و اقدام برای مقابله با تغییرات اقلیمی (SDG ۱۳) نقش موثری ایفا می کند. در مجموع، این مرور نظام مند بر ضرورت انجام پژوهش های گسترده تر، طولی و میان رشته ای تاکید می کند تا ضمن توجه به اهداف توسعه پایدار کمتر بررسی شده، ابعاد فراگیری، عدالت آموزشی و اثربخشی بلندمدت نیز ارزیابی شوند. چنین پژوهش هایی می توانند جایگاه واقعیت مجازی را به عنوان یکی از محرک های اصلی نوآوری آموزشی و توسعه پایدار در آموزش عالی بیش از پیش تقویت کنند.

کلیدواژه ها:

واقعیت مجازی ، فناوری آموزشی ، اهداف توسعه پایدار ، آموزش عالی