نقش مداخلات روان آموزشی کلاس محور در ارتقای خودکارآمدی تحصیلی دانش آموزان دوره ابتدایی شهرستان بروجن

خودکارآمدی تحصیلی به عنوان یکی از مهم ترین پیش بینی کننده های عملکرد و انگیزش تحصیلی، در دوره ابتدایی اهمیت ویژه ای دارد. پژوهش های متعدد نشان داده اند که مداخلات روان آموزشی کلاس محور می توانند باور دانش آموزان به توانایی های تحصیلی خود را به شکل معناداری تقویت کنند. هدف این مقاله مروری، بررسی نقش و اثربخشی مداخلات روان آموزشی کلاس محور در ارتقای خودکارآمدی تحصیلی دانش آموزان دوره ابتدایی با تاکید بر شرایط مناطق نیمه شهری مانند شهرستان بروجن بود. در این مطالعه مروری، با رویکرد نظام مند، مطالعات ایرانی منتشرشده بین سال های ۱۳۹۹ تا ۱۴۰۳ که به بررسی مداخلات کلاس محور بر خودکارآمدی تحصیلی دانش آموزان ابتدایی پرداخته بودند، تحلیل شدند. انواع مداخلات شامل آموزش خودتنظیمی یادگیری، هدف گذاری و خود-نظارتی، ذهن آگاهی، حل مسئله، رویکردهای شناختی-رفتاری، مدیریت هیجان و برنامه های یکپارچه مبتنی بر نظریه بندورا بودند. یافته ها نشان داد که مداخلات کلاس محور به طور کلی اثر مثبت متوسط تا بزرگ (اندازه اثر تقریبی ۰.۴۸ تا ۱.۰۵) بر خودکارآمدی تحصیلی دارند. قوی ترین اثرات مربوط به مداخلات خودتنظیمی یادگیری و برنامه های گروهی مبتنی بر نظریه بندورا بود که پایداری تغییرات در آنها نیز بالاتر گزارش شد. تفاوت جنسیتی در برخی مداخلات به نفع دختران مشاهده گردید، اما در مداخلات طولانی مدت و یکپارچه اغلب تفاوت معناداری وجود نداشت. نقش معلم به عنوان مدل و تسهیل گر، جو عاطفی کلاس، حمایت خانواده و سطح انگیزش پایه از مهم ترین عوامل تعدیل کننده موفقیت مداخلات بودند. با توجه به محدودیت های زیرساختی و منابع آموزشی در مناطق نیمه شهری مانند بروجن، مداخلات کلاس محور به دلیل قابلیت اجرا توسط معلم، هزینه پایین و انطباق با بافت طبیعی یادگیری، راهکاری مناسب و قابل تعمیم به شمار می روند. پیشنهاد می شود پژوهش های آینده بر طراحی مداخلات بومی، بررسی اثرات بلندمدت، مقایسه رویکردهای ترکیبی و نقش عوامل زمینه ای-فرهنگی متمرکز شوند. این مطالعه تایید می کند که سرمایه گذاری نظام مند بر آموزش معلمان ابتدایی در زمینه اجرای مداخلات روان آموزشی کلاس محور می تواند به ارتقای پایدار خودکارآمدی تحصیلی و در نتیجه بهبود کیفیت یادگیری در دوره ابتدایی منجر شود.

کلیدواژه ها:

خودکارآمدی تحصیلی ، مداخله روان آموزشی ، کلاس محور ، دوره ابتدایی ، بروجن