تدوین و اعتبارسنجی پروتکل غربالگری اولیه مشکلات شنوایی و بینایی توسط مراقب سلامت و معلمان و ارجاع به موقع

اختلالات شنوایی و بینایی از شایع ترین مشکلات حسی کودکان هستند که تشخیص دیرهنگام آنها می تواند به تاخیر در رشد زبانی، افت تحصیلی و مشکلات اجتماعی منجر شود. با توجه به محدودیت دسترسی به متخصصان در بسیاری از مناطق کشور، استفاده از مراقبان سلامت و معلمان به عنوان خط مقدم غربالگری اولیه، راهکاری عملی و مقرون به صرفه به شمار می رود. هدف این مطالعه، تدوین و اعتبارسنجی پروتکلی واحد برای غربالگری اولیه مشکلات شنوایی و بینایی توسط مراقبان سلامت و معلمان همراه با تعیین فرآیند ارجاع به موقع بود. پروتکل شامل ابزارهای مشاهده ای و رفتاری ساده برای هر دو حس، راهنمای گام به گام اجرا برای دو گروه هدف و الگوریتم ارجاع ساختاریافته با زمان بندی مشخص بود. روایی محتوایی و ظاهری با روش دلفی و مشارکت متخصصان ارزیابی شد. پایایی درونی با آلفای کرونباخ و پایایی بین ارزیاب ها با ضریب همبستگی درون طبقه ای محاسبه گردید. نتایج نشان داد میانگین روایی محتوایی کل پروتکل ۰.۸۶، روایی ظاهری ۰.۹۰، آلفای کرونباخ ۰.۸۳ و ICC کلی ۰.۸۸ به دست آمد. بخش الگوریتم ارجاع بالاترین شاخص ها را داشت (CVI ۰/۹۴ و ICC ۰/۹۲). نرخ توافق ارزیابان در همه بخش ها بالای ۸۸ درصد بود. پروتکل پیشنهادی از اعتبار و پایایی مناسبی برخوردار است و می تواند در نظام بهداشت و آموزش کشور به صورت گسترده اجرا شود. این پروتکل بدون نیاز به تجهیزات پیچیده، پوشش غربالگری را افزایش داده و زمان تاخیر تشخیص را کاهش می دهد. پیشنهاد می شود مطالعات بعدی اثربخشی میدانی پروتکل را در مقیاس بزرگ و در مناطق مختلف جغرافیایی بررسی کنند تا امکان تعمیم دهی و سیاست گذاری ملی فراهم گردد. اجرای موفق این پروتکل می تواند گامی موثر در پیشگیری از معلولیت های حسی قابل پیشگیری و ارتقای سلامت کودکان باشد.

کلیدواژه ها:

غربالگری شنوایی ، غربالگری بینایی ، مراقب سلامت ، معلم ، ارجاع به موقع