تاثیر آموزش تاریخ مبتنی بر روایت های محلی بر شکل گیری هویت تاریخی دانش آموزان دوره متوسطه

پژوهش حاضر با رویکرد مروری به بررسی تاثیر آموزش تاریخ مبتنی بر روایت های محلی بر شکل گیری هویت تاریخی دانش آموزان دوره متوسطه پرداخته است. روایت های محلی شامل داستان ها، خاطرات شفاهی، وقایع منطقه ای، شخصیت های بومی و عناصر فرهنگی-محلی است که به دلیل نزدیکی به تجربه زیسته دانش آموزان، قابلیت ایجاد ارتباط عاطفی، انگیزشی و هویتی قوی تری نسبت به روایت های رسمی و کلان ملی دارند. یافته های این مرور نشان می دهد که بهره گیری از روایت های محلی به طور برجسته حس تعلق مکانی و محلی، بعد عاطفی و انگیزشی، و خود-مفهومی تاریخی شخصی را تقویت می کند و می تواند به پیشگیری از بی تفاوتی تاریخی و بحران هویت در نوجوانی کمک نماید. با این حال، تاثیر بر بعد شناختی (تفکر تاریخی انتقادی) و هویت ملی چندلایه کمتر قوی و یکدست گزارش شده و نیازمند توجه بیشتر به آموزش معلمان و طراحی برنامه درسی هدفمند است. این رویکرد نه تنها علاقه و مشارکت دانش آموزان را در درس تاریخ افزایش می دهد، بلکه امکان درک چندصدایی و چندلایه بودن تاریخ را فراهم می آورد و از این طریق به تربیت شهروند تاریخی حساس به تنوع فرهنگی کمک می کند. در عین حال، خطر محلی گرایی افراطی و چالش های اعتباربخشی به منابع شفاهی از محدودیت های مهم این شیوه آموزشی به شمار می رود. پژوهش حاضر پیشنهاد می کند که روایت های محلی به عنوان مکمل روایت ملی و نه جایگزین آن در برنامه درسی تاریخ گنجانده شود و مطالعات تجربی بیشتری برای سنجش اندازه اثر و پایداری این تاثیرات انجام گیرد.

کلیدواژه ها:

آموزش تاریخ ، روایت محلی ، هویت تاریخی ، دانش آموزان متوسطه ، حس تعلق مکانی ، تفکر تاریخی