بررسی عوامل روان شناختی موثر بر انگیزش تحصیلی دانش آموزان ابتدایی و نقش مدیریت مدرسه در تقویت آن

انگیزش تحصیلی یکی از مهم ترین عوامل تعیین کننده موفقیت یادگیری در دوره ابتدایی است که پایه رشد تحصیلی و شخصیتی دانش آموزان را تشکیل می دهد. این بررسی مروری با هدف شناسایی عوامل روان شناختی موثر بر انگیزش تحصیلی دانش آموزان ابتدایی و تبیین نقش مدیریت مدرسه در تقویت آن انجام شده است. عوامل روان شناختی در سه سطح فردی-شناختی، عاطفی-انگیزشی و محیطی مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج نشان داد که راهبردهای یادگیری خودتنظیمی، باورهای انگیزشی، ارزش گذاری وظیفه، انگیزش درونی، سرمایه روان شناختی، هیجان های مثبت تحصیلی، حمایت عاطفی معلم، جو کلاس یادگیری محور، بازخورد توصیفی و تعامل مثبت همسالان از مهم ترین عوامل تقویت کننده انگیزش هستند. مدیریت مدرسه از طریق رهبری آموزشی تحول آفرین، ایجاد جو مثبت مدرسه، برنامه ریزی فعالیت های انگیزشی، مدیریت مشارکتی کلاس و تقویت همکاری معلم-والدین می تواند این عوامل را هماهنگ و تقویت کند. یافته ها با تئوری های خودتعیین گری، انتظار-ارزش و سرمایه روان شناختی همخوانی بالایی دارند. تاکید بر نقش کاتالیزوری مدیریت مدرسه به عنوان عامل هم افزا، یکی از نکات برجسته این بررسی است. پیشنهاد می شود پژوهش های آینده مداخلات مدیریتی را به صورت تجربی ارزیابی کنند، اثرات طولی عوامل را بررسی نمایند و تفاوت های زمینه ای (شهری-روستایی، دولتی-غیردولتی) را در نظر بگیرند. نتایج این مطالعه می تواند راهنمایی برای سیاست گذاران آموزشی، مدیران مدارس و معلمان در طراحی محیط های یادگیری انگیزشی تر در دوره ابتدایی باشد و به بهبود کیفیت آموزش و پرورش کمک کند.

کلیدواژه ها:

انگیزش تحصیلی ، دانش آموزان ابتدایی ، عوامل روان شناختی ، مدیریت مدرسه