مطالعه پدیدارشناسی تجربه مدیران زن موفق از مواجهه با چالش های خاص مدارس دخترانه و استخراج راهبردهای رهبری اثربخش

این مطالعه با هدف واکاوی تجربه زیسته مدیران زن موفق از مواجهه با چالش های خاص مدارس دخترانه و استخراج راهبردهای رهبری اثربخش آنان، به روش پدیدارشناسی انجام شد. مشارکت کنندگان پژوهش را مدیران زن مدارس متوسطه دخترانه شهر مشهد تشکیل می دادند که بر اساس نمونه گیری هدفمند و معیار شهرت به موفقیت در عرصه مدیریت آموزشی انتخاب شدند. داده ها از طریق مصاحبه نیمه ساختاریافته عمیق گردآوری و با استفاده از روش تحلیل مایز ون منن مورد تحلیل قرار گرفت. یافته ها نشان داد که چالش های پیش روی این مدیران در سه حوزه اصلی دسته بندی می شود: الف) چالش های ناظر بر مخاطب (مانند مدیریت حساسیت های عاطفی دوره نوجوانی و انتظارات ویژه خانواده ها)، ب) چالش های سازمانی (نظیر اجرای تغییرات آموزشی از بالا و محدودیت منابع)، و ج) چالش های هویتی-اجتماعی (از جمله تعادل بخشی میان نقش رهبری و کلیشه های جنسیتی). در مواجهه با این چالش ها، مدیران موفق از یک الگوی رهبری ترکیبی و زمینه مند بهره می برند که در کانون آن «رهبری تحول آفرین مراقبت محور» قرار دارد. راهبردهای هسته ای این الگو شامل ایجاد اعتماد از طریق ارتباط عمیق و غیررسمی، توانمندسازی معلمان با تفویض اختیار و حمایت از یادگیری حرفه ای، مدیریت دانش و نهادینه سازی بهبود مستمر، مشارکت دهی همه ذی نفعان به ویژه اولیاء، و انطباق خلاقانه با تغییرات با حفظ ثبات ارزشی است. این راهبردها نه تنها برای پاسخ به چالش های عملیاتی، که برای خلق فضایی امن، حمایتی و توانمندساز برای شکل دهی هویت مستقل دانش آموزان دختر طراحی شده اند. نتایج این پژوهش چارچوبی بومی و مبتنی بر تجربه را پیش روی مدیران، مربیان تربیت مدیر و سیاست گذاران آموزشی قرار می دهد که می تواند مبنای برنامه های توسعه مدیریت و ارتقای کیفیت در مدارس دخترانه قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

پدیدارشناسی ، مدیران زن ، مدارس دخترانه ، رهبری اثربخش ، راهبردهای مدیریتی