طراحی و آزمایش یک پروژه یادگیری خدمات محور بر مسئولیت پذیری اجتماعی و احساس تعلق دانش آموزان کلاس چهارم

هدف از پژوهش حاضر، طراحی و آزمایش اثربخشی یک پروژه یادگیری خدمات محور بر مسئولیت پذیری اجتماعی و احساس تعلق دانش آموزان کلاس چهارم ابتدایی بود. این مطالعه به روش نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون-پس آزمون با گروه کنترل انجام شد. شرکت کنندگان شامل ۵۰ دانش آموز پایه چهارم بودند که به شیوه نمونه گیری در دسترس انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش (۲۵ نفر) و کنترل (۲۵ نفر) جایگزین شدند. پروژه مداخله بر اساس مبانی نظری یادگیری خدمات محور و متناسب با ویژگی های رشدی دانش آموزان دوره ابتدایی طراحی گردید که طی هشت جلسه دو ساعته در طول دو ماه اجرا شد و بر مشارکت گروهی در شناسایی و حل یک مسئله محلی (مانند پاکسازی محیط یا کمک به همسالان نیازمند) متمرکز بود. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه های استاندارد احساس تعلق به مدرسه و مسئولیت پذیری اجتماعی بودند که روایی و پایایی آن ها تایید شد. داده ها با استفاده از آزمون تحلیل کوواریانس چندمتغیره مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. یافته ها نشان داد که پس از اجرای پروژه، میانگین نمرات گروه آزمایش در متغیرهای مسئولیت پذیری اجتماعی و احساس تعلق به مدرسه، در مقایسه با گروه کنترل، افزایش معناداری یافته است. این نتایج حاکی از آن است که به کارگیری روش یادگیری خدمات محور به عنوان یک راهبرد فعال و تجربه بنیاد، می تواند در پرورش حس مسئولیت پذیری و تقویت دلبستگی عاطفی دانش آموزان به محیط مدرسه موثر باشد. بر این اساس، تلفیق چنین پروژه هایی در برنامه درسی دوره ابتدایی پیشنهاد می شود.

کلیدواژه ها:

یادگیری خدمات محور ، مسئولیت پذیری اجتماعی ، احساس تعلق به مدرسه ، دانش آموزان ابتدایی ، آموزش دوره ابتدایی