سنجش و مقایسه تطبیقی عوامل موثر بر هویت فرهنگی دانش آموزان در سیستم آموزشی استان خوزستان: بررسی نقش برنامه های درسی، مشاوره و مدیریت مدرسه

هدف این پژوهش، سنجش و مقایسه تطبیقی نقش سه عامل کلیدی برنامه های درسی، خدمات مشاوره ای و مدیریت مدرسه در شکل دهی به هویت فرهنگی دانش آموزان استان خوزستان بوده است. یافته ها نشان می دهد که این سه عامل در تعاملی پیچیده، می توانند به تقویت یا تضعیف هویت فرهنگی چندلایه دانش آموزان بینجامند. از یک سو، برنامه های درسی صریح با غفلت از بازنمایی مولفه های فرهنگی خوزستان، خدمات مشاوره ای فاقد حساسیت فرهنگی، و مدیریت مدرسه با رویکردی یکسان ساز، به حاشیه نشینی تجربه فرهنگی دانش آموزان منجر می شوند. از سوی دیگر، فعالیت های فوق برنامه مبتنی بر فرهنگ بومی، مشاوره آگاه به مسائل هویتی و روانشناسی فرهنگی، و رهبری تحول آفرین مدیران حامی تنوع، می توانند فضایی غنی کننده برای شکل گیری هویتی مثبت و انسجام بخش ایجاد کنند. مقایسه تطبیقی مناطق مختلف استان حاکی از آن است که تاثیر این عوامل و موانع پیش روی آنان، با توجه به ترکیب قومی و جغرافیایی هر منطقه، متفاوت است. این پژوهش با ترسیم نقشه تعامل این عوامل، بر لزوم حرکت از الگوی همگون ساز به سمت الگوی «تلفیق فرهنگی» در نظام آموزشی خوزستان تاکید می کند و پیشنهاد می نماید سیاست گذاری کلان آموزشی با اعطای اختیار بیشتر به مدارس برای بومی سازی برنامه ها، آموزش تخصصی معلمان و مشاوران، و تقویت نقش مدیریت مدرسه به عنوان رهبر فرهنگی محله، زمینه را برای تقویت هویت فرهنگی دانش آموزان فراهم آورد.

کلیدواژه ها:

هویت فرهنگی ، برنامه درسی چندفرهنگی ، مشاوره مدرسه ، رهبری فرهنگی ، سیستم آموزشی خوزستان