بررسی نقش سرمایه فرهنگی خانواده و عملکرد نظام ارزشیابی آموزشی در شکل گیری هویت حرفه ای دانش آموزان

این مقاله به بررسی نقش سرمایه فرهنگی خانواده و عملکرد نظام ارزشیابی آموزشی در شکل گیری هویت حرفه ای دانش آموزان می پردازد. با اتکا بر چارچوب نظری بوردیو، استدلال می شود که سرمایه فرهنگی خانواده ها (شامل مولفه های تجسم یافته، عینیت یافته و نهادینه شده) از طریق انتقال ارزش ها، شکل دهی به عادت واره و دسترسی به شبکه های اجتماعی، افق شغلی و خودپنداره دانش آموزان را به شدت تحت تاثیر قرار می دهد. از سوی دیگر، عملکرد نظام ارزشیابی آموزشی، فراتر از سنجش یادگیری، به مثابه یک مکانیسم اجتماعی قدرتمند عمل می کند که با مشروعیت بخشی به برخی از دانش ها و سبک ها، مسیرهای تحصیلی و شغلی را گزینش می کند. یافته های تحلیلی این مقاله نشان می دهد که تعامل این دو نهاد، اغلب به صورت یک چرخه بازتولید کننده نابرابری عمل می کند؛ به این معنا که دانش آموزان دارای سرمایه فرهنگی همسو با خواست های نظام آموزشی، با سهولت بیشتری در فرآیندهای ارزشیابی موفق شده و این موفقیت، هویت حرفه ای مثبت و بلندپروازانه تری را برای آنان رقم می زند. در مقابل، دانش آموزان فاقد این همخوانی، در معرض تجربه شکست و دریافت بازخوردهای منفی قرار گرفته که می تواند به شکل گیری هویت حرفه ای محدود یا منجر به سردرگمی هویتی بینجامد. این مقاله در نهایت بر ضرورت اصلاح نظام های ارزشیابی به سمت رویکردهای عادلانه تر، چندوجهی و تکوینی، و نیز طراحی مداخلات آموزشی حمایتی برای کاهش شکاف ناشی از تفاوت های سرمایه فرهنگی تاکید می ورزد.

کلیدواژه ها:

سرمایه فرهنگی ، نظام ارزشیابی آموزشی ، هویت حرفه ای ، بازتولید نابرابری ، عدالت آموزشی