بررسی تطبیقی روش های آموزش شعر به کودکان دوزبانه در مناطق مرزی و ارائه یک الگوی آموزشی بومی

مناطق مرزی ایران با تنوع زبانی و فرهنگی غنی خود، بستر مناسبی برای بررسی روش های آموزش شعر به کودکان دوزبانه است. این مقاله با هدف بررسی تطبیقی روش های رایج آموزش شعر و ارائه الگویی بومی و متناسب با این بافت خاص، به تحلیل نقاط قوت و ضعف رویکردهای موجود می پردازد. بررسی تطبیقی نشان می دهد روش های سنتی مبتنی بر حفظ و تکرار، با غفلت از درک معنا و ویژگی های کودکان دوزبانه، به بی علاقگی و اضطراب زبانی منجر می شوند. در مقابل، روش های نوین فعالیت محور و خلاق، اگرچه انگیزه و مشارکت را افزایش می دهند، اما در صورت عدم توجه به زمینه فرهنگی بومی، از ایجاد پیوند عمیق عاطفی و هویتی بازمی مانند. بر این اساس، چالش اصلی در تدوین برنامه های درسی موجود، نادیده گرفتن این تنوع و نیازهای خاص است (خدادادی و امینی، ۱۴۰۰). بر مبنای این تحلیل و با اتکا به ظرفیت شعر به مثابه ابزاری برای گفت وگوی بین فرهنگی (دلشاد و آقاجانی، ۱۴۰۲)، الگوی آموزشی بومی پیشنهادی بر پنج مولفه استوار است: محتوای دوگانه (دوزبانه/دو فرهنگی)، روش شناسی تلفیقی و خلاق، نقش آفرینی جامعه محلی و خانواده، ارزیابی فرایندمحور، و توانمندسازی معلمان. این الگو با بهره گیری از اشعار محلی و فولکلوریک به زبان مادری و پیوند آن با اشعار معیار، درصدد تبدیل آموزش شعر به فرآیندی معناساز، هویت بخش و توانمندساز است تا از یکسو مهارت های زبانی در هر دو زبان تقویت شود و از سوی دیگر، حس تعلق فرهنگی و افتخار به هر دو ریشه زبانی-فرهنگی در کودکان دوزبانه مناطق مرزی نهادینه گردد.

کلیدواژه ها:

آموزش شعر ، کودکان دوزبانه ، مناطق مرزی ، الگوی آموزشی بومی ، گفت وگوی بین فرهنگی