بررسی موانع و راهکارهای مشارکت موثر خانواده های کم برخوردار در امور آموزشی و بهداشتی مدرسه

مشارکت موثر خانواده ها در امور آموزشی و بهداشتی مدرسه، یکی از ارکان مهم در ارتقای کیفیت تعلیم و تربیت و تحقق عدالت آموزشی محسوب می شود. با این وجود، خانواده های کم برخوردار به دلایل متعدد اغلب در حاشیه این مشارکت قرار دارند. این مقاله مروری با هدف شناسایی موانع و راهکارهای مشارکت موثر این خانواده ها انجام شده است. یافته ها نشان می دهد موانع مشارکت در چهار دسته اصلی اقتصادی-معیشتی، فرهنگی-نگرشی، نهادی-ساختاری و ارتباطی-اطلاعاتی قرار می گیرند. موانع اقتصادی نظیر فقر درآمدی و اشتغال چندگانه، زمان و منابع مالی لازم برای مشارکت را تحلیل می برند. در بعد فرهنگی، پایین بودن سطح تحصیلات، باورهای سنتی و احساس بیگانگی با فضای مدرسه از جمله چالش های اصلی هستند. از منظر نهادی، ضعف سیاست گذاری کلان، عدم وجود سازوکارهای شفاف و انعطاف ناپذیری ساختار مدرسه مانع مشارکت می شود. همچنین، ضعف شبکه های ارتباطی دوسویه و بی اعتمادی به سیستم آموزشی، شکافی بین خانه و مدرسه ایجاد کرده است. در مقابل، راهکارهای پیشنهادی متناسب با هر دسته از موانع ارائه شده اند که شامل راهکارهای حمایتی-توانمندساز اقتصادی، فرهنگی-تربیتی، نهادی-سیاستی و ارتباطی-اعتمادساز می باشند. این راهکارها بر ضرورت اقدام یکپارچه در سطوح خرد، میانی و کلان تاکید دارند تا از طریق کاهش فشارهای عینی، تغییر نگرش ها، اصلاح ساختارها و بهبود ارتباط، زمینه برای مشارکت موثر و عادلانه تمامی خانواده ها فراهم گردد. تحقق این امر مستلزم عزم جدی سیاست گذاران، مدیران آموزشی و نهادهای محلی است.

کلیدواژه ها:

مشارکت خانواده ، خانواده های کم برخوردار ، عدالت آموزشی ، سلامت مدرسه ، ارتباط خانه و مدرسه