رابطه بین رفتارهای رهبری مدیران مدارس و رضایت شغلی معلمان: یک مطالعه ی مروری

این مرور نظام مند با هدف تبیین و تحلیل رابطه میان سبک ها و رفتارهای رهبری مدیران مدارس با میزان رضایت شغلی معلمان در نظام آموزشی طراحی و اجرا شده است. بدین منظور، مطالعات معتبر داخلی و بین المللی که به این ارتباط پرداخته اند، مورد بررسی قرار گرفتند. در نهایت، بیست و هفت پژوهش که در پایگاه های اطلاعاتی علمی معتبر (از قبیل ERIC، Web of Science، Scopus و پایگاه های منطقه ای) نمایه شده بودند، بر اساس معیارهای دقیق گزینش و در فرآیند تحلیل نهایی گنجانده شدند. مطالعات منتخب به واکاوی پیوند بین سبک رهبری تحول آفرین و تبادلی مدیران با رضایت شغلی معلمان پرداخته بودند. همچنین، نقش سبک های رهبری نوظهور و اخلاق محور مانند رهبری خدمتگزار، رهبری اخلاقی، رهبری توزیعی و نیز رفتارهای رهبری متمرکز بر فرد و وظیفه در این رابطه مورد کاوش قرار گرفته بود. یافته های نشان داد سبک رهبری تحول آفرین مدیران در مقایسه با سبک تبادلی، ارتباط قوی تر و معنادارتری با رضایت شغلی معلمان نشان داد و به عنوان قوی ترین پیش بین کننده مثبت رضایت شغلی شناسایی شد. مدیرانی که الهام بخش هستند، چشم انداز روشن ارائه می دهند، به رشد حرفه ای معلمان اهمیت می دهند، به طور قابل توجهی به احساس رضایت و کارآمدی معلمان می افزایند. سبک رهبری عدم مداخله که با بی تفاوتی و واگذاری افراطی مسئولیت همراه است، رابطه منفی و معکوسی با رضایت شغلی معلمان داشت. سبک های رهبری خدمتگزار و اخلاقی مدیران نیز به عنوان عوامل تعیین کننده کلیدی در تضمین رضایت شغلی معلمان شناخته شدند. در سطح رفتارهای عملیاتی، اقدامات مدیریتی که مشارکت معلمان در تصمیم گیری، انعطاف پذیری در روش ها، تقسیم مسئولیت های رهبری در سطح مدرسه و همچنین نگرش حمایتی و توجه به مشکلات فردی معلمان را ترویج می کنند، به طور مشخصی سطح رضایت شغلی را ارتقا می بخشند. ترویج سبک رهبری تحول آفرین و خدمتگزار در بین مدیران مدارس می تواند به عنوان یک راهبرد موثر برای افزایش سرمایه انسانی، حفظ معلمان باانگیزه و در نهایت ارتقای کیفیت آموزش در کلاس درس مورد توجه سیاست گذاران و مجریان آموزشی قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

رهبری تحول آفرین ، رویکردهای رهبری ، رفتارهای اداری ، رهبری مدرسه