تاثیر فناوری های واقعیت مجازی و افزوده بر یادگیری مفاهیم علمی در مقطع متوسطه با تاکید بر نقش یادگیری کاوی: مرور توصیفی و نظام مند

پژوهش حاضر با هدف مرور توصیفی-نظام مند مطالعات انجام شده در زمینه تاثیر این فناوری ها بر یادگیری مفاهیم علمی در مقطع متوسطه و با تاکید ویژه بر نقش یادگیری کاوی در بهینه سازی این تاثیرات انجام شده است. این مقاله از نوع توصیفی-مروری و روش تجزیه و تحلیل اطلاعات و داده های پژوهش تحلیل محتوا و فراتحلیل بوده است. این مطالعه با جستجوی نظام مند در پایگاه های داده معتبر و با پیروی از پروتکل PRISMA پس از غربالگری و ارزیابی کیفیت، تعداد ۸۵ مقاله پژوهشی اصیل را برای تحلیل نهایی انتخاب نمود. یافته ها نشان می دهد که کاربرد فناوری های واقعیت مجازی و افزوده در آموزش علوم تجربی و ریاضیات دوره متوسطه منجر به بهبود معنادار در درک مفاهیم انتزاعی، افزایش انگیزه و درگیری تحصیلی، تقویت مهارت های تفکر انتقادی و حل مسئله، و ارتقای ماندگاری دانش در یادگیرندگان می شود. همچنین، نتایج حاکی از آن است که به کارگیری تکنیک های یادگیری کاوی از طریق تحلیل ردپای دیجیتال یادگیرندگان در تعامل با این محیط ها، می تواند به شخصی سازی مسیر یادگیری، شناسایی زودهنگام مشکلات شناختی، و ارائه بازخورد تطبیقی و هدفمند منجر شود. از حیث انواع فناوری، واقعیت افزوده با قابلیت ادغام مولفه های مجازی در محیط فیزیکی واقعی، بیشترین سهم را در مطالعات منتخب به خود اختصاص داده است. برای مربیان و معلمان، این فناوری ها امکان شبیه سازی پدیده های علمی پیچیده، آزمایش های ایمن و کم هزینه، و ارائه بازخورد مبتنی بر داده را فراهم می آورند. با این حال، چالش هایی نظیر هزینه های راه اندازی، نیاز به زیرساخت های فنی مناسب، کمبود محتوای آموزشی استاندارد، و عدم آمادگی معلمان برای به کارگیری این فناوری ها به عنوان موانع اصلی شناسایی شدند. مرور حاضر با تلفیق یافته های پراکنده و ارائه تحلیلی جامع، بینش های ارزشمندی را برای پژوهشگران، معلمان و سیاست گذاران آموزشی فراهم می آورد و بر ضرورت طراحی زیست بوم های یادگیری ترکیبی، تاکید می کند.

کلیدواژه ها:

واقعیت مجازی ، واقعیت افزوده ، یادگیری مفاهیم ، مقطع متوسطه ، یادگیری کاوی