پرورش خلاقیت و تفکر طراحی در دانش آموزان ابتدایی از طریق راهبردهای آموزشی مبتنی بر هوش مصنوعی تولیدی

هدف اصلی این پژوهش مرور نظام مند و نقادانه ادبیات موجود در حوزه کاربرد راهبردهای آموزشی مبتنی بر هوش مصنوعی تولیدی برای پرورش خلاقیت و تفکر طراحی در دانش آموزان دوره ابتدایی بود تا تصویری جامع از وضعیت دانش، شناسایی خلاهای پژوهشی و ارائه رهنمودهایی برای عمل و پژوهش های آتی فراهم آورد. این مطالعه از نوع توصیفی-مروری با رویکرد کیفی-توصیفی و به روش مرور نظام مند نقادانه انجام شد. برای گردآوری داده ها، جستجوی نظام مندی در پایگاه های اطلاعاتی معتبر داخلی و خارجی با استفاده از کلیدواژه های مرتبط انجام گرفت. مقالات بر اساس معیارهای ورود و خروج غربال شدند و کیفیت روش شناختی آن ها با استفاده از چک لیست های استاندارد ارزیابی گردید. داده های کلیدی از مقالات منتخب استخراج و با استفاده از روش تحلیل محتوای کیفی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. یافته های پژوهش نشان داد که هوش مصنوعی تولیدی پتانسیل قابل توجهی برای غنی سازی محیط یادگیری از طریق شخصی سازی، تولید محرک های خلاق، تسهیل طوفان فکری و ارائه بازخورد دارد و می تواند به عنوان یک همکار دیجیتال در فرآیندهای تفکر طراحی عمل کند. با این حال، این پتانسیل به طور خودکار محقق نمی شود و استفاده نابجا خطراتی جدی از جمله تضعیف خودکارآمدی خلاق، کاهش کنجکاوی عمیق، بروز تنبلی فراشناختی و تضعیف تعاملات انسانی را در پی دارد. موفقیت در گرو طراحی راهبردهای آموزشی هوشمندانه مبتنی بر نظریه های تربیتی است که در آن معلم با داربست زنی مناسب، هوش مصنوعی را به عنوان محرک چالش و ابزار بازاندیشی، و نه منبع پاسخ نهایی، در خدمت تقویت تفکر انتقادی و مالکیت یادگیری دانش آموز قرار می دهد. در نتیجه گیری کلی می توان اذعان داشت که بهره گیری مسئولانه و اثربخش از این فناوری مستلزم پرهیز از شتاب زدگی، انجام پژوهش های بومی بیشتر، توانمندسازی معلمان و تدوین چارچوب های راهبردی و اخلاقی روشن است تا از تبدیل این فرصت به تهدید برای رشد شناختی کودکان جلوگیری شود و در عوض، نسلی از خالقان آگاه و حل کنندگان خلاق مسئله پرورش یابند.

کلیدواژه ها:

پرورش ، خلاقیت ، تفکر طراحی ، دانش آموزان ، راهبردهای آموزشی ، هوش مصنوعی