مرور نظام مند پیشینه ی مطالعات و پژوهش های انجام گرفته در حوزه ی کاربست بازی وارسازی در آموزش ریاضی پایه های دوره ی تحصیلی ابتدایی

آموزش ریاضیات در دوره ابتدایی، به ویژه در قالب های سنتی و معلم محور، غالبا در حفظ و تقویت اشتیاق و درگیری فعال دانش آموزان با چالش مواجه است. بازی آفرینی آموزشی (گیمیفیکیشن)، که به معنای استفاده هدفمند از المان ها و مکانیک های بازی در محیط های یادگیری است، در سال های اخیر به عنوان یک راهبرد نویدبخش برای غلبه بر این چالش و بهبود پیامدهای یادگیری مطرح شده است. این مطالعه با انجام یک مرور ساختاریافته، به تحلیل ۱۵ مقاله پژوهشی منتشرشده در بازه زمانی ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۵ پرداخت که کاربست عملی بازی آفرینی در کلاس های ریاضی ابتدایی را بررسی کرده بودند. مقالات از طریق جستجوی هدفمند در پایگاه گوگل اسکالر با استفاده از کلیدواژه های مرتبط شناسایی و بر اساس معیارهایی چون تمرکز بر ریاضی ابتدایی و دارا بودن چارچوب روش شناختی کمی، کیفی یا توسعه ای؛ انتخاب شدند. داده های مربوط به این پژوهش ها و یافته های مرتبط با اثربخشی استخراج و مورد تحلیل آماری و محتوایی قرار گرفتند. یافته های کلیدی به شرح زیر بود: از نظر روش شناسی، رویکردهای کمی با سهم ۵۳.۳٪ غالب بودند و پس از آن پژوهش های توسعه محور (۲۶.۷٪) و مطالعات کیفی (۲۰٪) قرار داشتند. تمامی مطالعات بررسی شده، بر طراحی و استفاده از محیط ها یا ابزارهای یادگیری بازی آفرین شده متمرکز بودند. از حیث نتایج، ۸۶.۷٪ از پژوهش ها (معادل ۱۳ مطالعه) تاثیر مثبت و معنادار این راهبرد را بر افزایش پیشرفت تحصیلی، انگیزه و سطح مشارکت دانش آموزان گزارش دادند. با این حال، ۱۳.۳٪ (معادل ۲ مطالعه) تفاوت چشمگیری بین گروه های آزمایش و کنترل مشاهده نکردند. یافته های این مرور، از یک سو پشتوانه نظری موجود برای اثربخشی بازی آفرینی در آموزش ریاضی را تقویت می کند و از سوی دیگر محدودیت ها و چالش های عملی در مسیر اجرا را برجسته می سازد. نرخ موفقیت بالا گزارش شده، سازگاری ذاتی اصول بازی با فرآیندهای شناختی موثر در یادگیری ریاضی را تایید می کند.

کلیدواژه ها:

مرور نظام مند ، مطالعات ، پژوهش ها ، بازی وارسازی ، یادگیری ریاضی ، مدرسه ابتدایی