آموزش سواد هیجانی-اجتماعی (SEL) از طریق ادبیات کودکان و قصه گویی دیجیتال

چکیده این مقاله مروری نظام مند با هدف بررسی کاربرد ادبیات کودکان و قصه گویی دیجیتال در آموزش سواد هیجانی-اجتماعی (SEL) به کودکان دوره ابتدایی انجام شد. با تحلیل مطالعات منتشرشده در بازه سال های ۱۳۹۵ تا ۱۴۰۳، یافته ها نشان داد که ادبیات، به ویژه هنگامی که با راهبردهای فعال آموزشی همراه شود، ابزاری قدرتمند برای پرورش مولفه های اصلی SEL شامل خودآگاهی، خودمدیریتی، آگاهی اجتماعی، مهارت های ارتباطی و تصمیم گیری مسئولانه است. راهبردهای موثری مانند پرسش های فراشناختی، ایفای نقش، تغییر دیدگاه و خلق پایان های جایگزین حول داستان ها شناسایی شدند. همچنین، سه الگوی اجرایی موفق شامل الگوی تلفیقی در برنامه درسی، الگوی پروژه محور قصه پردازی دیجیتال و الگوی جامعه بنیاد با مشارکت خانواده ترسیم گردید. با این حال، چالش های عمده ای در مسیر پیاده سازی وجود دارد؛ از جمله: فقدان آمادگی و باور لازم در معلمان، محدودیت زمان و منابع در برنامه درسی فشرده، شکاف دیجیتالی و کیفیت نامطلوب برخی محتوای دیجیتال. کلید موفقیت در گرو نقش محوری معلم به عنوان تسهیل گر، میانجی آگاه و طراح تعامل های معنادار حول محتوای روایی است. بحث مقاله بر این نکته تاکید دارد که فناوری دیجیتال نمی تواند جایگزین تعامل انسانی شود، بلکه باید در خدمت تقویت آن به کار رود. در نتیجه گیری نهایی تاکید می شود که یکپارچه سازی نظام مند این رویکرد در نظام آموزشی نیازمند اقدام هماهنگ در سطوح سیاستگذاری، مدرسه و کلاس درس است تا از رهگذر آن، نه تنها مهارت های تحصیلی، بلکه بنیان های سلامت روان و شهروندی مسئولانه در کودکان نهادینه گردد. این مقاله خلاهای پژوهشی موجود را در حوزه ارزیابی بلندمدت و مطالعات تطبیقی بین فرهنگی یادآور شده و بر لزوم توانمندسازی معلمان در جایگاه مربیان هیجانی-اجتماعی تاکید می کند.

کلیدواژه ها:

آموزش سواد هیجانی-اجتماعی (SEL) ، ادبیات ، کودکان ، قصه گویی دیجیتال