نقش صفات شخصیت در آسیب پذیری نسبت به اعتیاد به شبکه های اجتماعی و ارتباط آن با اضطراب و افسردگی: یک مرور روایتی

اعتیاد به شبکه های اجتماعی به عنوان یکی از مسائل رو به افزایش سلامت روان در عصر دیجیتال، صرفا با مدت زمان استفاده از این پلتفرم ها قابل توضیح نیست و بیشتر بازتاب تعامل پیچیده ای از صفات شخصیتی، وضعیت هیجانی، راهبردهای مقابله ای و عوامل بین فردی است. این مطالعه با هدف تبیین نقش صفات شخصیت در آسیب پذیری نسبت به اعتیاد به شبکه های اجتماعی و بررسی ارتباط آن با اضطراب و افسردگی، به صورت مرور روایتی انجام شد. مطالعات مرتبط منتشرشده در سال های اخیر از پایگاه های PubMed، Scopus و Google Scholar شناسایی، غربالگری و به صورت توصیفی تحلیل شدند. یافته ها نشان دادند که روان رنجورخویی پایدارترین و قوی ترین عامل شخصیتی مرتبط با اعتیاد به شبکه های اجتماعی است، در حالی که وظیفه شناسی، خودکنترلی و ویژگی های شخصیتی سازگارانه نقش محافظتی دارند. همچنین، اضطراب و افسردگی با اعتیاد به شبکه های اجتماعی رابطه ای دوسویه دارند؛ به طوری که این اختلالات می توانند زمینه ساز استفاده مشکل زا شوند و استفاده اعتیادگونه نیز به تشدید علائم روان شناختی بینجامد. علاوه بر این، متغیرهایی مانند سبک دلبستگی ناایمن، عزت نفس پایین، ترس از دست دادن (FOMO)، راهبردهای مقابله ای اجتنابی و اختلال در تنظیم هیجان، در شکل گیری و تداوم این رفتار نقش واسطه ای یا تقویت کننده دارند. در مجموع، شواهد موجود از یک مدل چندعاملی حمایت می کند که در آن تعامل آسیب پذیری های شخصیتی و هیجانی، خطر اعتیاد به شبکه های اجتماعی را افزایش می دهد. بر این اساس، شناسایی زودهنگام افراد پرخطر و توجه هم زمان به اضطراب، افسردگی و مهارت های تنظیم هیجان می تواند مبنای مداخلات پیشگیرانه و درمانی موثر، به ویژه در نوجوانان و جوانان، قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

اعتیاد به شبکه های اجتماعی ، صفات شخصیت ، اضطراب ، افسردگی ، سلامت روان