مروری بر چهره های سرشناس تعلیم و تربیت در دوران قاجار

دوران قاجار به عنوان نقطه عطف تحولات آموزشی ایران، شاهد ظهور چهره های برجسته ای در عرصه تعلیم و تربیت بود که هر یک با بینش و روش های متفاوت، تحولات عمیقی در نظام آموزشی کشور ایجاد کردند. این مقاله با روش توصیفی-تحلیلی و با اتکا به منابع کتابخانه ای، به بررسی جامع نقش این مصلحان آموزشی می پردازد. یافته های پژوهش نشان می دهد که این شخصیت ها در چهار گروه اصلی قابل دسته بندی هستند: پیشگامان عمل گرا مانند امیرکبیر و رشدیه که با تاسیس نهادهای آموزشی مدرن، زیرساخت های آموزش نوین را بنیان نهادند؛ روشنفکران نواندیش مانند آخوندزاده، ملکم خان و طالبوف که با تغییر گفتمان آموزشی و نقد نظام سنتی، بستر فکری تحول را فراهم آوردند؛ زنان پیشگام مانند بی بی خانم استرآبادی و طوبی آزموده که با شجاعت و تدبیر، راه آموزش زنان را گشودند؛ و بنیانگذاران نهادهای تخصصی که آموزش تخصصی و حرفه ای را در ایران پایه گذاری کردند. این مقاله به این نتیجه می رسد که تلاش های هماهنگ این مصلحان، در نهایت بنیان نظام آموزشی مدرن ایران را پی ریزی نمود.

کلیدواژه ها:

تعلیم و تربیت ، دوران قاجار ، چهره های سرشناس ، مصلحان آموزشی ، تحول آموزشی ، دارالفنون ، مدارس جدید