نقش کیفیت رابطه معلم–دانش آموز در پیش بینی بهزیستی روان شناختی و تاب آوری تحصیلی دانش آموزان

کیفیت رابطه معلم–دانش آموز به عنوان یکی از مولفه های بنیادین اقلیم روان شناختی مدرسه، نقشی تعیین کننده در سلامت روان، سازگاری تحصیلی و پایداری دانش آموزان در مواجهه با چالش های آموزشی ایفا می کند. هدف مقاله حاضر مرور نظام مند کیفی پژوهش های داخلی و بین المللی پیرامون نقش کیفیت رابطه معلم–دانش آموز در پیش بینی بهزیستی روان شناختی و تاب آوری تحصیلی دانش آموزان است. بدین منظور، مطالعات منتشرشده در پایگاه های معتبر علمی طی یک دهه اخیر با استفاده از کلیدواژه های مرتبط شناسایی و با روش تحلیل مضمون مورد بررسی قرار گرفتند. یافته ها نشان داد که روابط حمایتی، ایمن و مبتنی بر اعتماد میان معلم و دانش آموز، با افزایش بهزیستی روان شناختی (شامل رضایت از زندگی تحصیلی، هیجانات مثبت و کاهش نشانگان افسردگی و اضطراب) و تقویت تاب آوری تحصیلی (توانایی مقابله سازگارانه با شکست ها، فشارهای تحصیلی و چالش های یادگیری) همراه است. همچنین، کیفیت رابطه معلم–دانش آموز از طریق سازوکارهایی نظیر تقویت احساس تعلق به مدرسه، افزایش خودکارآمدی تحصیلی و کاهش ادراک تهدید در محیط کلاس، به صورت غیرمستقیم بر پیامدهای روان شناختی و تحصیلی دانش آموزان اثر می گذارد. نتایج، بر ضرورت توجه نظام مند سیاست گذاران آموزشی و برنامه های تربیت معلم به ارتقای کیفیت روابط بین فردی در کلاس درس تاکید می کند.

کلیدواژه ها:

رابطه معلم–دانش آموز ، بهزیستی روان شناختی ، تاب آوری تحصیلی ، اقلیم مدرسه ، روان شناسی تربیتی