تحلیل مهم ترین آرای قرآنی گرهارد باورینگ

این مقاله به تحلیل و نقد مهم ترین آرای قرآنی گرهارد باورینگ اسلام شناس معاصر آلمانی-آمریکایی و استاد دانشگاه ییل می پردازد. باورینگ در آثار خود به ویژه در کتاب چشمانداز عرفانی وجود در اسلام کلاسیک و مقالاتش درباره ساختار قرآن آن را در چارچوب هرمنوتیک تاریخی و تاریخ ادیان مطالعه کرده و به عنوان متنی در حال شکل گیری سیاسی و عرفانی بازخوانی نموده است. این پژوهش با روش تحلیلی-نقدی و با استناد به منابع اولیه و ثانویه فارسی و لاتین سه حوزه کلیدی از آرای باورینگ را بررسی می کند، نخست تفسیر قرآن به مثابه متنی سیاسی در دوران مدینه دوم، خوانش عرفانی از آیات الهی با تمرکز بر تفسیر سهل تستری و سوم جداسازی قرآن از سنت به عنوان دو لایه مجزا. یافته ها نشان می دهد که هرچند باورینگ در تحلیل های زبان شناختی و تاریخی از دقت قابل توجهی برخوردار است اما رویکرد تاریخ گرایانه وی تحت تاثیر پیش فرض های معرفتی مکتب مطالعات دینی مدرن غرب قرار دارد که به طور ضمنی قدسیت و وحدت درونی قرآن را نادیده می گیرد. این مقاله همچنین به نقد آرای باورینگ از سوی پژوهشگران اسلامی و معاصر پرداخته و جایگاه وی را در مطالعات قرآنی غربی به عنوان یک منتقد میانه رو با پیش فرض های ایدئولوژیک ارزیابی می کند. در نهایت استدلال می شود که بدون توجه به گفتمان بومی فهم قرآن در طول تاریخ اسلامی، هرگونه بازخوانی تاریخی حتی با ظاهری غیرقضاتی متحمل خطر بازتعریف هویت متن مقدس از دریچه ای غیر اسلامی خواهد بود.

کلیدواژه ها:

گرهارد ، باورینگ ، قرآن ، هرمنوتیک ، تاریخی ، اسلام شناسی غربی ، مطالعات قرآنی معاصر