نقش خانواده در خودکشی پیشران ها، عوامل محافظت کننده و پیامدهای سیاستی در بافت های فرهنگی متفاوت

خانواده یکی از بنیادی ترین نظام های اثرگذار بر سلامت روان فرد است و نقش آن در تکوین، پیشگیری و بروز رفتارهای خودکشی در سال های اخیر بیش از پیش مورد توجه قرار گرفته است. پژوهش های جدید نشان می دهد که کیفیت روابط خانوادگی، میزان انسجام، ارتباط عاطفی و الگوهای تعارض درون خانواده می توانند به صورت مستقیم یا غیرمستقیم بر احتمال بروز افکار و رفتارهای خودکشی اثرگذار باشند. در خانواده هایی که با گسست ارتباطی، فقدان حمایت هیجانی، خشونت خانگی یا طرد عاطفی مواجه اند احتمال گرایش به ناامیدی و خودتخریبی در اعضای آسیب پذیر افزایش می یابد. در مقابل، محیط خانوادگی امن، پذیرنده و حمایتگر با تقویت حس تعلق، خودارزشمندی و کارکردهای مقابله ای، نقش محافظت کننده ای در برابر استرس های زندگی و بحران های روانی دارد. مرور پژوهش های بین المللی و ایرانی طی سال های ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۵ نشان می دهد که مداخلات خانواده محور از جمله درمان مبتنی بر دلبستگی و برنامه های آموزش والدین، می توانند در کاهش خطر خودکشی و بهبود پیامدهای روانی افراد موثر باشند. این مقاله با هدف تحلیل نقش خانواده در بروز و پیشگیری از خودکشی، ضمن بررسی جدیدترین شواهد پژوهشی بر ضرورت توجه نظام های سلامت روان به مداخلات پیشگیرانه در سطح خانواده تاکید دارد. نتایج نشان می دهد که بازسازی پیوندهای خانوادگی و تقویت مهارت های ارتباطی یکی از موثرترین مسیرها برای کاهش خطر خودکشی در بافت فرهنگی ایران به شمار می رود.

کلیدواژه ها:

خانواده ، خودکشی ، عوامل خطر ، حمایت و انسجام خانوادگی ، پیشگیری ، سلامت روان