روشهای احیاء و بازسازی معادن با هدف پایداری منابع طبیعی

به طور کلی معدن و معدنکاری خواسته یا ناخواسته با تخریب عرصه های منابع طبیعی و محیط زیست همراه است. این امر تا جایی پیش رفته است که حامیان و طرفداران منابع طبیعی و محیط زیست، فعالیت های معدنی و معدنکاری را یکی از مهم ترین عوامل تخریب عرصه های منابع طبیعی و محیط زیست می دانند. از سوی دیگر اهمیت و نقش معدن و معدنکاری در پیشرفت کشور و رسیدن به توسعه پایدار بر کسی پوشیده نیست. آنچه مسلم است، نقطه ی تعامل و تعادل این دو مقوله بازسازی و احیاء معادن می باشد. بدین معنی که پس از بهره مندی از معادن کوچک و بزرگ لازم است این معادن با هدف پایداری منابع طبیعی و محیط زیست بازسازی و احیا شوند و تا جایی که ممکن است شرایط تخریبی و آشفتگی های ایجاد شده به حالت پیش از معدنکاری یا نزدیک به حالت نخست برگردانده شود. در حال حاضر در زمینه بازسازی و احیاء معادن منابع و مراجع علمی چندانی به ویژه به زبان فارسی وجود ندارد. روش مورد مطالعه در پژوهش حاضر کیفی است. در این مقاله تلاش گردیده است روش و تکنیک هایی از نظر اقتصادی ارزان و باصرفه، از نظر اجتماعی قابل قبول و از نظر محیط زیست و منابع طبیعی سازگار، همسو و تاثیرگذار در حفظ، احیاء و پایدار نگهداشتن عرصه های منابع طبیعی و محیط زیست معرفی گردند. روش های نامبرده شامل مدیریت و بازسازی مواد باطله، احیاء پوشش گیاهی و استقرار دوباره گیاهان، گیاه پالایی، ساماندهی رودخانه یا آبراهه، ترمیم و بازسازی کانال آبراهه یا رودخانه، تعدیل شیب بستر رودخانه یا آبراهه، احداث حوضچه های آبگیر، ساخت بندهای کنترلی آبخیزداری، حفاظت از درختان باقی مانده، ساخت مکان های ورزشی، تفریحی، زیباسازی، پایداری شیب ها، ایجاد پوشش گیاهی (درخت، درختچه، بوته)، سازه های کوچک آبخیزداری، درختکاری در مسیر جاده های دسترسی و ساخت محدوده های درختکاری می باشد. اثر بخشی و تاثیرگذاری منابع طبیعی تجدیدشونده در ابعاد مختلف زندگی انسان و محیط زیست به قدری مهم و غیرقابل انکار می باشد که منابع طبیعی تجدیدشونده به عنوان ثروت هر جامعه و امانتی برای آینده گان به شمار می آید. امروزه کارشناسان و متخصصان امر منابع طبیعی را بستر حیات کلیه موجودات زنده و عامل سرسبزی و آبادانی جوامع بشری می دانند. وجود منابع طبیعی سرسبز و شاداب و جامعه ای مستقر در آن، نشانه ی پیشرفت علمی و فرهنگی جوامع و زمینه ساز توسعه پایدار می باشد.

کلیدواژه ها:

آبخیزداری ، توسعه پایدار ، فعالیت های معدنی ، محیط زیست ، معدنکاری