بررسی تاثیر بیوچار و ورمی کمپوست بر صفات رشدی و صفات فیزیولوژیکی گیاه رازیانه (Foeniculum vulgare Mill) تحت رژیم های مختلف آبیاری

به منظور بررسی تاثیر تیمارهای اصلاح کننده شاهد بیوچار ۴ درصد حجمی ورمی کمپوست ۱۰ درصد حجمی و تیمار ترکیبی بیوچار و ورمی کمپوست بر ترکیبات فیتوشیمیایی ثانویه و کمیت و کیفیت اسانس گیاه رازیانه (Foeniculum vulgare Mill) تحت رژیمهای مختلف آبیاری (۱۰۰، ۷۵ و ۵۰ درصد ظرفیت زراعی آزمایشی به صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی در سه تکرار در سال ۱۴۰۳ اجرا شد. نتایج نشان داد که بیشترین میزان وزن تر ریشه (۰.۹۴۲ گرم) و وزن خشک ریشه (۰.۲۳۱ گرم) مربوط به تیمار ورمی کمپوست در شرایط تنش ملایم آبیاری در ۷۵ درصد ظرفیت زراعی بود. در مورد صفات ساقه بیشترین وزن تر ساقه (۱.۲۵۸ گرم) و وزن خشک ساقه (۰.۲۶۷ گرم) نیز در همین تیمار مشاهده شد. نکته قابل توجه عملکرد مطلوب تیمار ترکیبی بیوچار و ورمی کمپوست بود که در تمامی سطوح تنش مقادیر قابل قبولی از کلیه صفات رشدی را تولید کرد و در اکثر موارد به طور معنی داری برتر از تیمار شاهد و بیوچار بود. کاربرد ورمی کمپوست و ترکیب بیوچار + ورمی کمپوست به طور معنی داری باعث افزایش مقادیر کلروفیل، کلروفیل کل و کاروتنوئید در مقایسه با تیمار شاهد تحت سطوح مختلف تنش شد. در شرایط تنش شدید آبیاری در ۵۰ درصد ظرفیت زراعی، تیمار ترکیبی بیوچار و ورمی کمپوست و تیمار ورمی کمپوست به ترتیب بالاترین مقادیر کلروفیل (۲۷.۲۰ و ۲۲.۲۰) و کلروفیل کل (۲۴.۹۳ و ۲۵.۴۸) را به خود اختصاص دادند. این نتایج میتواند ناشی از بهبود وضعیت تغذیه ای به ویژه نیتروژن و پتاسیم، افزایش ظرفیت نگهداری آب در خاک و تحریک فعالیتهای متابولیکی مربوط به سنتز رنگدانه ها در حضور این اصلاح کننده ها باشد. همچنین در تیمار ورمی کمپوست و تیمار ترکیبی بیوچار و ورمی کمپوست ماده بیوچار به دلیل ساختار متخلخل و ظرفیت بالای تبادل کاتیونی میتواند با بهبود ویژگی های فیزیکی و شیمیایی خاک جذب آب و عناصر غذایی را تسهیل کند.

کلیدواژه ها:

بیوچار ، ورمی کمپوست ، محتوای نسبی آب برگ ، پروتئین