تاثیر نشخوار فکری و کمال گرایی بر افسردگی با نقش میانجی اضطراب اجتماعی در دانشجویان

مقدمه: افسردگی یکی از شایع ترین و ناتوان کننده ترین اختلالات روانی در میان دانشجویان است که با پیامدهای جدی نظیر افت عملکرد تحصیلی، انزوای اجتماعی و افکار خودکشی همراه می باشد. شناسایی عوامل موثر بر افسردگی و مکانیسم های زمینه ساز آن، از اولویت های اصلی پژوهش های سلامت روان محسوب می شود. پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر نشخوار فکری و کمال گرایی بر افسردگی با نقش میانجی اضطراب اجتماعی در دانشجویان انجام شد. روش شناسی: این مطالعه از نوع توصیفی-همبستگی با رویکرد مدل سازی معادلات ساختاری بود. جامعه آماری شامل کلیه دانشجویان دانشگاه های شهر تبریز در سال تحصیلی ۱۴۰۵-۱۴۰۴ بود که از میان آن ها ۳۹۱ نفر به روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای چندمرحله ای انتخاب شدند. داده ها با استفاده از پرسشنامه های نشخوار فکری، کمال گرایی، اضطراب اجتماعی و افسردگی جمع آوری و با روش حداقل مربعات جزئی تحلیل شدند. یافته ها: نتایج نشان داد که نشخوار فکری (β=۰.۴۷۲, P=۰.۰۰۰) و کمال گرایی (β=۰.۱۹۵, P=۰.۰۰۲) بر افسردگی تاثیر مستقیم و معنادار دارند. همچنین نشخوار فکری (β=۰.۳۴۰, P=۰.۰۰۰) و کمال گرایی (β=۰.۲۴۶, P=۰.۰۰۰) بر اضطراب اجتماعی تاثیر مستقیم داشتند و اضطراب اجتماعی نیز بر افسردگی تاثیر معنادار داشت (β=۰.۳۱۵, P=۰.۰۰۰). اضطراب اجتماعی نقش میانجی جزئی در رابطه بین نشخوار فکری و افسردگی (β=۰.۱۰۷) و کمال گرایی و افسردگی (β=۰.۰۷۸) ایفا کرد. مدل نهایی ۵۵.۲ درصد از واریانس افسردگی را تبیین نمود و شاخص برازش GOF برابر با ۰.۴۹۲ بود. نتیجه گیری: نشخوار فکری و کمال گرایی هم به صورت مستقیم و هم با میانجی گری اضطراب اجتماعی، افسردگی دانشجویان را پیش بینی می کنند. طراحی مداخلات جامع با هدف کاهش نشخوار فکری، اصلاح باورهای کمال گرایانه و مدیریت اضطراب اجتماعی در مراکز مشاوره دانشگاهی توصیه می شود.

کلیدواژه ها:

نشخوار فکری ، کمال گرایی ، اضطراب اجتماعی ، افسردگی ، دانشجویان