دیپلماسی عمومی دیجیتال و جنگ روایت ها: نقش شبکه های اجتماعی در شکل دهی افکار عمومی جهانی

تحول بنیادین در معماری ارتباطات جهانی طی دهه اخیر، دیپلماسی عمومی را از یک فرایند یک سویه و دولت محور به عرصه ای شبکه ای، تعاملی و پلتفرم محور تبدیل کرده است. شبکه های اجتماعی نه تنها کانال های جدیدی برای تعاملات دیپلماتیک فراهم کرده اند، بلکه زمینه ساز ظهور «جنگ روایت ها» در مقیاس جهانی شده اند؛ رقابتی که در آن دولت ها و بازیگران غیردولتی می کوشند با تولید، توزیع و برجسته سازی روایت های خاص، ادراک افکار عمومی را در جهت منافع خود هدایت کنند. بر این اساس، پژوهش حاضر تلاش می کند با اتکا به ادبیات دیپلماسی عمومی دیجیتال، نظریه قدرت نرم، سازوکارهای الگوریتمی و اقتصاد توجه، الگوی نوینی از تاثیر شبکه های اجتماعی بر میدان رقابت روایی در روابط بین الملل ترسیم کند. روش پژوهش، تحلیل تطبیقی عملکرد سه بازیگر کلیدی—ایالات متحده، چین و اتحادیه اروپا—در بهره گیری از شبکه های اجتماعی برای روایت سازی است. یافته ها نشان می دهد که جنگ روایت ها تنها محصول تولید محتوا نیست، بلکه نتیجه تعامل پیچیده میان استراتژی های بازیگران، معماری پلتفرم ها، الگوریتم های تقویت کننده و رفتار کاربران است. همچنین، قدرت های بزرگ از ظرفیت های پلتفرمی برای پیشبرد اهداف دیپلماتیک، مشروعیت سازی، مدیریت بحران و اثرگذاری فرامرزی بر افکار عمومی بهره می برند. در نهایت، مقاله بر ضرورت بازتعریف دیپلماسی عمومی در چارچوب منطق پلتفرمی و نقش فزاینده فناوری های هوش مصنوعی در آینده رقابت های روایی تاکید می کند.

کلیدواژه ها:

دیپلماسی عمومی دیجیتال ، جنگ روایت ها ، شبکه های اجتماعی ، اقتصاد توجه ، الگوریتم های پلتفرمی ، افکار عمومی جهانی ، قدرت نرم ، روابط بین الملل