مروری بر استخراج نانوهیدروکسی آپاتیت از منابع طبیعی و کاربرد آن در داربست های ترمیم ضایعات استخوانی فک

تحلیل استخوان آلوئولار فک، یکی از موانع اصلی در کاشت ایمپلنت های دندانی است و روش های سنتی پیوند استخوان با محدودیت هایی نظیر تهاجم به محل گیرنده و هزینه های بالا همراه هستند. هدف این مطالعه مروری، بررسی روش های استخراج نانوهیدروکسی آپاتیت از منابع طبیعی و ارزیابی عملکرد داربست های حاوی آن در ترمیم ضایعات استخوانی فک می باشد. روش پژوهش به صورت جستجوی نظام مند در پایگاه های PubMed، Scopus و Google Scholar با کلیدواژه های مرتبط در بازه ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۶ انجام شد و از میان ۱۱۲ مقاله، ۴۷ مقاله مرتبط انتخاب و تحلیل گردید. یافته ها نشان داد که منابعی مانند پوسته تخم مرغ و صدف دریایی، پس از عملیات حرارتی در دمای ۸۰۰ تا ۱۰۰۰ درجه، نانوهیدروکسی آپاتیتی با نسبت کلسیم به فسفر نزدیک به ۱/۶۷ و بلورینگی قابل قبول تولید می کنند که مشابه فاز معدنی استخوان انسان است. داربست های کامپوزیتی ساخته شده از این نانوذرات با پلیمرهایی مانند کیتوزان، تخلخلی بین ۷۰ تا ۸۵ درصد و استحکام فشاری ۴ تا ۸ مگاپاسکال نشان دادند که برای رشد سلول های استئوبلاست مناسب است. نتایج حاکی از آن است که نانوهیدروکسی آپاتیت زیستی، زیست سازگاری عالی و قابلیت استخوان سازی بالایی داشته و جایگزین امیدوارکننده ای برای مواد مصنوعی در بازسازی ضایعات فک محسوب می شود. بااین حال، فقدان پروتکل استاندارد در عملیات حرارتی و آلودگی های احتمالی منابع طبیعی، به عنوان چالش های اصلی شناسایی شدند.

کلیدواژه ها:

نانوهیدروکسی آپاتیت طبیعی ، داربست کامپوزیتی ، بازسازی استخوان آلوئولار ، مهندسی بافت دندان ، کیتوزان