مروری نظام مند بر استراتژی های ترکیبی برای غلبه بر مقاومت به مهارکننده های KRAS در سرطان پانکراس

سرطان مجاری پانکراس یکی از کشنده ترین بدخیمی ها با بقای پنج ساله کمتر از ده درصد است. بیش از نود درصد این تومورها دارای جهش در ژن موثر در مسیر پیام رسانی سلولی به نام کراس هستند. اگرچه مهارکننده های جدید این پروتئین نتایج امیدوارکننده ای داشته اند، اما مقاومت دارویی اکتسابی به سرعت کارایی آن ها را کاهش می دهد. این مرور نظام مند با هدف شناسایی و تحلیل منطق بیولوژیک پشت استراتژی های ترکیبی برای غلبه بر این مقاومت انجام شده است. جستجوی نظام مند در پایگاه های داده معتبر شامل پاب مد، اسکوپوس، وب آف ساینس و گوگل اسکالر با استفاده از کلیدواژه های تخصصی مرتبط با کراس، مقاومت دارویی و استراتژی های ترکیبی انجام شد. مقالات مرتبط تا سال ۱۴۰۴ گردآوری و پس از غربالگری، داده های کلیدی استخراج و تحلیل شدند. یافته ها نشان می دهد که مقاومت به مهارکننده های کراس یک پدیده چندعاملی است که از تعامل پیچیده بین جهش های ثانویه، افزایش تعداد کپی ژن های موثر در رشد تومور، تغییر شکل سلول های سرطانی، فعال سازی مجدد مسیرهای پیام رسانی، بازبرنامه ریزی متابولیک و تاثیر محیط اطراف تومور ناشی می شود. در میان استراتژی های ترکیبی، مهار هم زمان برخی مسیرهای کلیدی با مهارکننده های کراس قوی ترین داده های پیش بالینی را نشان داده اند؛ هرچند ترکیب با شیمی درمانی همچنان در دسترس ترین گزینه بالینی محسوب می شود. نتیجه گیری می شود که غلبه بر مقاومت نیازمند رویکردی شخصی سازی شده، چندوجهی و مبتنی بر نشانگرهای زیستی پیش بینی کننده است و طراحی کارآزمایی های بالینی هوشمندانه، گام اساسی برای بهبود چشم انداز بقای بیماران خواهد بود.

کلیدواژه ها:

سرطان لوزالمعده ، جهش کراس ، مقاومت دارویی ، مهارکننده های کراس ، استراتژی ترکیبی ، سرطان مجاری پانکراس