رابطه ی سبک های فرزندپروری و حمایت اجتماعی با خودارزشمندی در نوجوانان تیزهوش با نقش میانجی سلامت روان و تعادل کار در زندگی والدین

پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه سبک های فرزندپروری و حمایت اجتماعی با خودارزشمندی نوجوانان تیزهوش و با در نظر گرفتن نقش میانجی سلامت روان و تعادل کار زندگی والدین انجام شد. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش توصیفی همبستگی بود. جامعه آماری شامل کلیه والدین دانش آموزان تیزهوش مدارس استعدادهای درخشان شهر تهران در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۳ بود که از میان آنها ۳۰۵ نفر به روش نمونه گیری چند مرحله ای انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه سبک های فرزندپروری با مریلند، مقیاس چندبعدی حمایت اجتماعی ادراک شده (MSPSS)، پرسشنامه سلامت عمومی گلدبرگ (۲۸-GHQ)، پرسشنامه تعادل کار-زندگی و مقیاس خودارزشمندی روزنبرگ بود. داده ها با استفاده از نرم افزارهای SPSS ۲۶ و AMOS ۲۴ و از طریق همبستگی پیرسون، رگرسیون چندگانه و مدل سازی معادلات ساختاری تحلیل شد. نتایج نشان داد سبک فرزندپروری مقتدرانه، حمایت اجتماعی و تعادل کار-زندگی با خودارزشمندی نوجوانان رابطه مثبت و معناداری دارند در حالی که سبک مستبدانه و مشکلات سلامت روان والدین با خودارزشمندی رابطه منفی و معناداری نشان دادند. مدل رگرسیونی نشان داد ۵۲ درصد از واریانس خودارزشمندی توسط سبک های فرزندپروری و حمایت اجتماعی تبیین می شود همچنین یافته های بوت استرپ نقش میانجی معنادار سلامت روان والدین را در روابط بین متغیرهای پیش بین و خودارزشمندی تایید کرد. شاخص های برازش مدل ساختاری (RMSEA=۰.۰۶۸, df=۲.۴۱, CFI=۰.۹۳) حاکی از برازش مطلوب مدل بود. به طور کلی، نتایج پژوهش نشان داد خودارزشمندی نوجوانان تیزهوش تحت تاثیر همزمان عوامل خانوادگی، اجتماعی و روان شناختی قرار دارد و توجه به سلامت روان و تعادل کار-زندگی والدین می تواند نقش مهمی در ارتقای عزت نفس این گروه ایفا کند.

کلیدواژه ها:

سبک های فرزندپروری ، حمایت اجتماعی ، خودارزشمندی ، نوجوانان تیزهوش ، سلامت روان ، تعادل کار-زندگی ، والدین ، مدل یابی معادلات ساختاری