بازاندیشی در ارزشیابی توصیفی دوره اول دبستان از طبقه بندی آموزشی تا فرآیند محوری

نظام ارزشیابی در دوره ابتدایی همواره یکی از مهمترین عناصر تاثیرگذار بر فرایند یادگیری و شکل گیری شخصیت دانش آموزان بوده است. اگرچه در سال های اخیر ارزشیابی توصیفی به عنوان جایگزینی برای نمره دهی کمی مطرح شده، اما استفاده از طبقه بندی هایی نظیر «خیلی خوب»، «خوب» و «قابل قبول» اگرچه بازه ی مقایسه و نتیجه گرایی را وسیع تر می کند اما همچنان نوعی مقایسه، رتبه بندی و نتیجه گرایی را در فضای آموزشی بازتولید می کند. پژوهش حاضر با رویکردی تحلیلی - انتقادی، به بررسی پیامدهای روانی و تربیتی نتیجه محوری در دوره ابتدایی می پردازد و نشان می دهد که تاکید بر سنجش نهایی و آزمون محور، می تواند اضطراب عملکرد، کاهش انگیزه درونی و وابستگی کودک به تایید بیرونی را تقویت کند. در مقابل، ارزشیابی فرآیندمحور و توصیفی مبتنی بر گزارش مستمر از روند تلاش، مشارکت، خلاقیت و رشد فردی دانش آموز می تواند بستری مناسب تر برای یادگیری عمیق و رشد عاطفی - شناختی کودک فراهم آورد. یافته های این پژوهش بر ضرورت کاهش یا حذف آزمون های در دوره اول ابتدایی (سال اول و دوم و سوم) و طراحی نظام نظارتی دقیق برای اجرای واقعی ارزشیابی توصیفی تاکید دارد.

کلیدواژه ها:

ارزشیابی توصیفی ، دوره ابتدایی ، نتیجه گرایی ، آزمون ، یادگیری فرایند محور ، آموزش کودک