کیفیت روابط زوجین و سازگاری زناشویی در والدین دارای کودک با نیاز ویژه: یک مرور مفهومی

حضور کودک با نیازهای ویژه می تواند فشار روانی قابل توجهی بر خانواده تحمیل کرده و کیفیت روابط زوجین و سازگاری زناشویی را دستخوش تغییر نماید. هدف این مقاله مرور مفهومی عوامل تضعیف کننده و تقویت کننده موثر بر این دو سازه در والدین کودکان با نیازهای ویژه و ارائه یک مدل تلفیقی است. مطالعه حاضر از نوع مرور مفهومی است که با استناد به مبانی نظری و پژوهش های تجربی به ترکیب و تحلیل یافته های پراکنده می پردازد. مرور ادبیات نشان داد که عوامل تضعیف کننده اصلی عبارت اند از استرس والدگری، مزمن نوع و شدت ناتوانی، کودک انگ، فشار اجتماعی اقتصادی شغلی و فرسودگی والدینی. در مقابل، عوامل تقویت کننده شامل معنویت و باورهای مذهبی، حمایت اجتماعی، مداخلات روان شناختی، مهارت های ارتباطی زوجین و تاب آوری می شود. همچنین تاثیر داشتن فرزند با نیاز ویژه بر روابط زوجین پدیده ای تک عاملی نیست بلکه در بستر تعاملی از عوامل خطر و محافظت کننده شکل می گیرد. مدل مفهومی ارائه شده می تواند چارچوبی برای طراحی مداخلات بالینی مختص این خانواده ها فراهم آورد.

کلیدواژه ها:

کیفیت روابط زوجین ، سازگاری زناشویی ، والدین کودک با نیاز ویژه