بررسی نقش آموزش بر جامعه پذیری دینی با تاکید بر قرآن

جامعه پذیری دینی به عنوان فرآیندی کلیدی در انتقال و درونی سازی، باورها، ارزش ها و هنجارهای دینی به نسل جدید و نقشی اساسی در انسجام و پایداری هویت جامعه اسلامی ایفا می کند. این فرآیند که در بستر نهادهای گوناگونی از جمله خانواده، مدرسه، گروه همسالان و رسانه های جمعی جریان می یابد، در صورت فقدان آموزش نظام مند با چالش ها و کژکاری های متعددی روبرو می شود. این پژوهش با تمرکز بر نقش محوری آموزش در تسهیل جامعه پذیری دینی و با اتکا به مبانی قرآنی به واکاوی این رابطه می پردازد. روش به کار گرفته شده در این مطالعه تحلیل محتوای کیفی آیات قرآن کریم است. بدین منظور آیاتی که به طور مستقیم یا غیرمستقیم بر نقش آموزش در شکل دهی به رفتار و باورهای دینی جامعه تاکید دارند، مورد بررسی قرار گرفته اند. محورهای تحلیلی این آیات شامل مفاهیم بنیادینی همچون اندیشه، تدبر، آگاهی بخشی، مشاوره، کنشگری، اجتماعی، محیط تاثیرگذار، درونی سازی باورها و ویژگی های مربی بوده است. یافته های تحقیق حاکی از آن است که قرآن کریم آموزش را صرفا به انتقال معلومات محدود نمی داند بلکه آن را به عنوان یک فرآیند همه جانبه تزکیه و تعلیم معرفی می کند که هدف غایی آن پرورش انسان هایی خردورز، مسئول و متخلق به اخلاق دینی است. آیات قرآن از طریق روش های متنوعی چون قصه گویی، استدلال، انذار و تبشیر به بسترسازی برای جامعه پذیری عمیق و داوطلبانه دینی می پردازند. آموزش مبتنی بر قرآن کارآمدترین ابزار برای پیشگیری از تفسیرهای انحرافی از دین و تقویت جامعه پذیری دینی اصیل است. طراحی نظام های آموزشی همسو با این مبانی قرآنی می تواند به شکل گیری جامعه ای منسجم، آگاه و پایبند به ارزش های دینی بینجامد.

کلیدواژه ها:

آموزش ، جامعه پذیری دینی ، قرآن